Marcel Musters en Gabriel Alves de Faria over "Not Only Voices"

Nog voor de eerste beelden van hun documentaireproject er waren, ging dit duo al naar huis met de Winq Travel Award. Acteur Marcel Musters (57) en Braziliaanse mensenrechtenactivist Gabriel Alves de Faria (29) reisden twee maanden door Zuidoost-Azië om de moedige, soms schrijnende verhalen van LHBT-ers aldaar in beeld te brengen. Dat ging niet zonder slag of stoot. “Op dag drie dacht ik al dat we weer op huis aan konden.”
Marcel Musters en Gabriel Alves de Faria over "Not Only Voices"
Gepubliceerd: 1 mei 2017 17:24

Gabriel en Marcel leerden elkaar kennen via acteur Jeroen Willems, Marcels ex-partner, die in 2012 op vijftigjarige leeftijd overleed. “Jeroen toerde meer dan vijftien jaar over de hele wereld met een voorstelling genaamd Voices. Met de titel Not Only Voices willen we een eerbetoon aan hem brengen.”

“Ik interpreteer de titel als volgt,” vult Gabriel aan, “we tonen een grote groep gemarginaliseerde mensen die zich uitspreken. Daarmee geven ze anderen en elkaar kracht en worden hun stemmen meer dan alleen geluiden.” 

Gabriel en Marcel reisden twee maanden lang door vijf Zuidoost-Aziatische landen, waar ze spraken met tachtig mensen uit de plaatselijke LHBT-gemeenschap. Deze video-interviews publiceren ze nu stuk voor stuk integraal op een crossmediaal platform, dat de mensenrechtenverdedigers met elkaar in verbinding brengt. Hun immense inspanning trok reeds de aandacht van acteur Stephen Fry op Twitter en de eerste awards zijn al binnen. Een documentaire is in de maak. 

Hoe is dit project precies tot stand gekomen?
Gabriel: “Ik werkte in Washington als mensenrechtenactivist en was altijd al gepassioneerd over films en reizen. Ik speelde met het idee om een paar maanden door te brengen in Zuidoost-Azië. Ik wilde mijn reis graag koppelen aan een project rondom LHBT-rechten. Zo kwam ik bij het idee van een documentaire, waarin ik mensenrechtenstrijders met elkaar in contact breng. Begin 2015 benaderde ik Marcel om hem te vragen wat hij van het idee vond.”
Marcel: “Hij vroeg me: ‘Kan ik dit?’ Toen zei ik: ‘Natuurlijk kun je dat! Zal ik meegaan?’ Ik maakte ruimte in mijn agenda, Gabriel zegde zijn baan op en een paar maanden later zaten we in het vliegtuig.”

'Ik wist van tevoren niet waar de term LHBTI precies voor stond'

Jij kon je drukke agenda zomaar leegvegen, Marcel?
M: “Dat was geen probleem. Gabriel was hier zo gepassioneerd over dat ik gelijk enthousiast raakte. Daarbij dacht ik dat mijn hulp hem wel van pas zou kunnen komen. Ik ging er vrij onbevangen in en daardoor is het volgens mij een relaxed, doordacht en speels project geworden.”

Wat was jouw rol precies?
M: “Gabriel was de journalist, ik vooral de nuchtere toeschouwer. Ik wist van tevoren niet eens waar de term LHBT precies voor stond. Een deel van de kracht van dit project schuilt er volgens mij in dat de interviews door mijn aanwezigheid nu ook voor de niet-ingelezen kijker begrijpelijk en invoelbaar zijn.”
G: “Marcel heeft veel ervaring als acteur en weet veel over productie. Die kennis kon ik goed gebruiken. Daarnaast filmde hij de hele tijd mee met een tweede camera. In praktische zin was hij dus ook van grote waarde.”

Klinkt alsof jullie een zeer harmonieuze tijd hebben gehad?
M: “Het ging niet zonder slag of stoot hoor. Gabriel ging soms zo snel dat ik hem niet bij kon houden. Eigenlijk ging dat in de eerste week al mis.”
G: “Je explodeerde toen echt een beetje inderdaad. Jij raakte denk ik vooral gestrest door de andere wijze waarop ik dingen aanpak. We komen uit verschillende culturen en generaties, dat levert natuurlijk hier en daar spanning op.”
M: “Dat voelde ik voor het eerst goed tijdens deze reis. Mijn moeder zei altijd: ‘Je bent zo jong als je je voelt.’ Toen dacht ik nog: als ik dát ga zeggen, ben ik echt oud. Nu ik twee maanden met twee jongeren rondreisde, merkte ik voor het eerst echter de kloof, zowel fysiek als mentaal. Dat was een constante worsteling, herinner ik me nu.”

In Singapore en Myanmar is homoseksualiteit nog altijd strafbaar. Liepen jullie interviewkandidaten geen gevaar door zo openlijk hun verhaal te vertellen?
G: “Er bestaat inderdaad altijd een risico, maar mijn hele carrière zie ik al dat zichtbaarheid je meer bescherming biedt dan onzichtbaarheid. Ineens ben je een publiek figuur, waardoor de regering er wel twee keer over nadenkt voordat ze stappen tegen je ondernemen. Ze zijn bang voor internationale aandacht. De mensen die we hebben gesproken waren niet bang om hun stem te laten horen, al wilden sommigen wel onherkenbaar in beeld.”

Noem eens een verhaal dat jullie sterk is bijgebleven?
M: “In Singapore spraken we met een lesbische advocate. Zij werkte voor een bedrijf dat scènes met homoseksuele inhoud uit televisieseries knipte. Echt absurd.”
G: “Ik was blij dat zij achter de knoppen zat. Zo werd er misschien af en toe nog iets expres door de vingers gezien. Maar alle tachtig interviews vertegenwoordigen voor mij een uniek verhaal.” 

Het volledige interview met Marcel en Gabriel lees je in nummer 82 van Winq, nu overal verkrijgbaar.

Word lid!
Nog geen abonnement? Word lid en je krijgt een jaar lang Winq in de brievenbus, plus een tegoedbon van € 40,- voor YellowKorner voor maar € 29,95. Dat is 65% korting! Waar wacht je nog op?

Tekst: Martijn kamphorst | Beeld: Henri Verhoef