Nieuw is de inspanningsverplichting die bij migranten wordt gelegd. Tijdens de toelichtende persconferentie zei de minister er dit over: ‘De sleutel voor een betere integratie ligt in eerste instantie bij de migranten zelf.’ Dat betekent – hoop ik – de doodsteek voor het beleid van doodknuffelen van Nieuwe Nederlanders. Dus: niet meer gescheiden zwemmen, geen ziekteverlof tijdens het Suikerfeest en geen moeilijk gedoe rond een mannelijke arts en een vrouwelijke patiënt of omgekeerd.

Uit dezelfde persconferentie: ‘[Migranten] zijn het aan zichzelf, hun kinderen en de samenleving verplicht om de taal te leren, onderwijs te volgen en een baan te zoeken.’ Een doodnormaal streven zou je zeggen, maar voor PvdA-begrippen een compleet ander geluid. Althans voor wie zich het gekwinkeleer van Ella Vogelaar herinnert. Ook een recent PvdA-inzicht is dat ‘irritaties besproken mogen worden’ wanneer autochtonen zich realiseren dat allochtonen ‘anders zijn’. Het blijkt dan te gaan om begroetingsrituelen, eetgedrag en kleedgewoonten.

Nu naderen we het grijze gebied van de subjectiviteit.

Zo ervaar ik het zelf als prettig als mij tijdens een begroeting of nadere kennismaking de hand wordt geschud. Maar over het algemeen vind ik de keuken van de Maghreb en Turkije een stuk smakelijker dan Hollandse pot. En kleedgewoontes? Een boerka is niet zo praktisch omdat je de gelaatsuitdrukking van de draagster niet ziet, maar wat is er mis met een (uit vrije wil gedragen) hoofddoek?

Ikzelf loop regelmatig in een Schotse kilt en krijg daar ook nu en dan commentaar op. Beetje provinciaals, beetje Almere, die reacties. Sommige mensen hebben sandalen aan en weer anderen wikkelen een Arafat-sjaal om hun nek. Het ziet er niet uit, maar je overtreedt er de wet niet mee en binnen de kortste keren is het zelfs mode. Advies dus aan de dames: scheur open (wel de goeie graag) en luid en duidelijk uitleggen waarom je dat ding omknoopt. Voor je het weet hebben allerlei hippe types een kopvod (een geuzennaam wordt geboren!) op het blonde hoofd.

Van der Laan maakt verder melding van het feit dat de leefbaarheid in buurten en wijken onder druk is komen te staan. Net als de spankracht van leraren, huisartsen, hulpverleners en politiemensen. Wat een verrassende conclusie! Zou de bewindsman alsnog het licht hebben gezien? Of zijn er gewoon over een paar maanden gemeenteraadsverkiezingen met waarschijnlijk desastreuze gevolgen voor de PvdA…

De minister laat immers geen gelegenheid onbenut om duidelijk te maken dat de brief niet is geschreven onder druk van de in de peilingen opstomende PVV.

Daarom staat er natuurlijk ook zo nadrukkelijk, dat een groeiende moslimbevolking nog niet betekent dat islamitische wetgeving in het Nederlands recht wordt geïncorporeerd. Fijn trouwens dat de scheiding tussen kerk en staat wél voor de Islam geldt. Terwijl tegelijkertijd de regeling rond koopzondagen verder wordt aangescherpt, dat er weigerambtenaren bestaan en dat er docenten met een homoseksuele geaardheid kunnen worden ontslagen door een bijzondere (lees: christelijke) school.

Maar ja wie let daar op, binnen dit christenrefokabinet. Hoe dan ook is het een hoopgevende brief die aan de orde zal komen tijdens de begrotingsbehandeling Integratie en Inburgering van Minister van der Laan. Die staat voorlopig gereserveerd voor 24, 25 en 26 november. Mocht dan de bewindsman het afleggen tegen verbaal geweld van de PVV, dan zijn de gemeenteraadsverkiezingen te ver weg om hem een stembusnederlaag aan te kunnen wrijven.

Norbert Splint