Het was ook niet omdat die arme Marianne Thieme vrijwel geen zin kon uitspreken zonder bijna hardop uitgelachen te worden. Een situatie die mij deed voorkomen als een surrealistische film; Thieme had toch werkelijk een ontluisterende boodschap te brengen. Mijn irritatie had ook niets te maken met stoute Heleen of zelfs beroepseikel Johan Derksen. Het was het geneuzel van Henk Krol dat mij het bloed deed koken.

Hoe is het mogelijk dat een vooraanstaand lid van een groep mensen die door een religieuze instantie werkelijk iedere doodzonde in de schoenen geschoven wordt vol ontzag vertelt over de troost van het Katholieke geloof? Vol van onverdiend respect bejegende de hoofdredacteur van de Gay Krant het Vaticaanse geloofsinstituut in zijn uiterst summiere commentaar.

Ik bedoel, het is toch heel triest dat je ziet dat een instituut, wat jaren geleden aan zoveel mensen troost kon bieden, wat zoveel goeds gedaan heeft in de in de derde wereld, dat dat nu aan het vervallen is tot wat oud bisschop Bär vandaag zegt in de Groene Amsterdammer, tot een soort van sekte. En ja, daarmee kies je dus voor een hele kleine groepering en zet je heel veel mensen op straat. Ik vind dat eigenlijk best jammer.

Want waar haalt Krol het vandaan dat de kerk ooit troost heeft kunnen bieden? En als dit al het geval zou zijn, in hoeverre meent Krol dan dat het rechtvaardig is dit te doen op basis van een waarheidsclaim die niet onderbouwd kan worden met enige aannemelijk argumentatie of bewijs? Zou Krol hetzelfde vinden van doctoren die ongevraagd een diagnose van terminaal kanker achterhouden omdat dit de patiënt troost zou bieden? Natuurlijk niet. Zoals menigeen zou hij zelfs enige vergelijking bij voorbaat afkeuren en afwijzen.

Toch is dit exact wat er onder troost verstaan wordt. Religieuze troost bestaat uit het verspreiden van de aanname dat de mens bijzonder is. Dat de mens mag hopen op een eeuwig leven, dat niemand verloren gaat in het eeuwige niets. Wanneer een naaste sterft, biedt de kerk de troost dat deze persoon wellicht niet meer ‘onder ons’ is, maar dat deze niet verdwenen is. Hoezeer je ook het verdriet moet ondergaan, zo stelt het geloof, je staat er niet alleen voor. Dit zou een troost kunnen zijn als het waar was. Maar om te stellen dat het een troost is terwijl je weet dat je niet kunt aantonen dat het waar is, is niets minder dan oplichting. De kerk heeft eeuwenlang mensen opgelicht en zichzelf nodeloos verrijkt over de ruggen van de slachtoffers van deze oplichting. Het is maar wat je troost wil noemen.

Wat valt te denken van het zogenaamde ‘maar de kerk heeft ook goede dingen gedaan’ argument? Zien wij dit juweeltje van drogredeneren niet bijna dagelijks terug komen als het gaat om het bieden van een evenwicht aan de misstanden in elk geloof? Is het eigenlijk niet schandalig dat er lieden zijn die het opnemen voor het instituut door te stellen dat ‘er heus niet alleen maar slechte dingen gebeuren’? Wat is toch de relevantie van dit soort toevoegingen? Doet het ertoe? Zullen de slachtoffers zich minder slachtoffer voelen als ze weten dat er mensen zijn als Krol, die menen dat de kerk en het geloof ‘ook goede dingen gedaan heeft’? Het is volledig irrelevant, maar het is ook beledigend en inhoudelijk onjuist.

Als wij bijvoorbeeld kijken naar het voorbeeld van ‘de goede dingen in de derde wereld’, dan hoef ik niemand uit te leggen dat de kerk zich daar niet louter begeeft om mensen te helpen. Men heeft daarnaast de eeuwige drang om het geloof te verspreiden en zodoende hun omzet voor de komende jaren te verzekeren. Hulpverlening in het geloof gaat zonder uitzondering gepaard met het proberen te winnen van zieltjes. Wanneer het laatste niet bereikt kan worden, zal men het eerste niet proberen. En wanneer het laatste wel bereikt kan worden, ontstaat er in het specifieke geval van Afrika ook nog eens de situatie dat inheemse (natuur)geloven zich vermengen met het christendom. We hoeven maar onze blik te werpen op een land als Oeganda om te zien wat dat voor gevolgen heeft voor de mensen namens welke Krol gisteravond meende te spreken, en het houdt niet op bij dit ene land. Wat een goed werk doet die Rooms Katholieke kerk toch. In het bijzonder voor de homoseksuelen!

Laten we dan tot slot nog kort aandacht besteden aan de opmerking die aangehaald werd aangaande het sektarisch gehalte van de Roomse kerk. Geuit door Bär, maar geciteerd door Krol als wilde hij er een statement mee maken, laten dergelijke vergelijkingen altijd weer zien hoezeer noch de volgelingen, noch de voorgangers in staat zijn kritisch naar hun geloof te kijken. Ik zou wel eens willen weten van ofwel Bär of Krol wat nu precies het verschil is tussen een sekte en een kerk. En in het bijzonder: Tussen een sekte en de Roomse kerk. Ik denk met overtuiging te kunnen zeggen dat zelfs de Paus niet met een overtuigend argument kan komen, laat staan met een redelijke definitie.

Erik Schoorl

Erik Schoorl (35) is een doorgewinterde atheïst. Hij is oprichter van de website www.godvoordommen.nl. Deze gastcolumn is ingekort en in z’n volledigheid te lezen op godvoordommen.nl