Er zijn in relaties altijd periodes dat het wat minder gaat. Maar helemaal geen zin in seks meer wordt door een van de twee ervaren als verraad aan een hechtingsrelatie. Een bron van pijn en ruzie. Daarom zoeken partners weer seks met elkaar. Vaak met vallen en opstaan. Na een goeie ruzie gaat het soms vanzelf weer. Als het niet meer lukt, is vaak de machtsbalans in de relatie uit evenwicht. Veelal een onbespreekbaar taboe. Het legt schaduwkanten bloot.

Hoe zit dat met macht- en onmachtsgevoelens? Voor alle seks geldt: wie niet goed ‘nee’ kan zeggen, kan ook niet goed ‘ja’ zeggen. En dat is wel nodig voor leuke seks. Wie niet baas is over zijn eigen lichaam, kan er niet in vrijheid van genieten. Wie in zijn relatie geen veilige basis voelt, zich geforceerd voelt om ‘het’ toch maar te doen, verliest de zin. Dat is meestal degene met de minste macht. Hoe kom je hier achter?

Wie van de twee is iets dominanter? Degene met de grootste mond? Het uit zich in dingen als: wie interrumpeert de ander vaker, wie rijdt het liefst de auto, wie komt vaker te laat, wie laat vaker rommel slingeren, etc. Misschien dat in bed dezelfde patronen merkbaar zijn. Zo was er Dennis, een jonge man, en hij trouwde de iets oudere, mannelijke Marco. Later kreeg hij last van die mannelijke kant. Bij frustraties in de relaties was hij steeds de kop van jut. Zijn klachten vonden weinig gehoor. Hij kreeg steeds minder zin in seks. Tegelijkertijd voelde Dennis zich schuldig, dat hij Marco tekort deed in bed.

Marco had meer libido. Soms is het een hormonenkwestie; maar soms is het een bewijs van mannelijke superioriteit ten gevolge van homo-minderwaardigheidsgevoelens. Wie is niet bang geweest voor zijn seksuele gevoelens, of er zelfs mee gepest? Vaak is degene met de meeste libido ook degene die als eerste voorstelt seksuele avonturen buiten de relatie te beginnen ‘als oplossing’ voor hun seksuele probleem. Soms speelt dan gekrenkte trots onderhuids een rol. In dit geval ook bij Marco, hij wilde niet onder doen.

Bij Marco en Dennis heeft dit geleid tot volledig verlies aan seks in de relatie. Het gebeurde te plots. Marco had onverwacht een avontuurtje. Als man wilde hij zich immers niet laten boycotten door Dennis. Dennis voelde zich erdoor overvallen. Er was immers geen goede gezamenlijk afspraak vooráf om aan deze avonturen te beginnen. Tot overmaat van ramp was hij ook nog een beetje verliefd. Hun huwelijk had op springen gestaan.

Dennis boycot uit jaloezie en gekrenkte trots nu helemaal de seks. De boycot was Dennis z’n stille protest. Marco heeft in seksueel opzicht ‘levenslang’ gekregen. Het is het laatste defensieve wapen van de ’minder-machtige’. Openlijk ‘nee’ zeggen in bed kan natuurlijk niet dus worden er nogal eens klachten opgevoerd. Een bekende is: “Ik heb hoofdpijn”. Een minder bekende is een depressie.

Het eenzijdig openen van de relatie door de ‘meest geile’ van de twee, in dit geval Marco, gebeurt vaker bij stellen. Het heeft bij hen veel schade gegeven. Dennis werd geforceerd ermee in te stemmen en is zich erg onveilig gaan voelen. Bang dat zijn partner zich aan een ander gaat hechten. En ook bang voor de veroordeling door zijn omgeving (heterovrienden, familie, collega’s) dat hij ‘zo’n promiscue homo’ is. Juist dit soort dingen kun je beter van tevoren bespreken als je aan een open relatie wilt beginnen.

Een andere machtfactor is bezit. Wie betaalt het meest aan de vakanties? Wie bezit een groter deel van het huis? Wie moet het huis uit bij scheiding? Diegene die kan vertrekken, zal zich sneller aanpassen; ook aan de seksuele wensen van de ander. Maar in bed houdt het vaak dan net op…

Een tegen-machtsfactor is nog wel eens ’schoonheid’. Dennis is objectief gezien knapper. Zo trekt hij macht naar zich toe door te flirten met anderen. Hiermee dreigt hij subtiel Marco te verlaten. Marco weet dat en daardoor is er een zekere balans, maar er is nog altijd scheve machtsbalans in hun verhouding.

Dennis had op een bepaald moment in hun huwelijk opvallend veel hoofdpijn en lichamelijke klachten. Een reden om hun relatie echt eens onder de loep te nemen. Dat wilden ze samen. Samen besloten ze dat ze de seks met elkaar wilden herstellen. Zo’n commitment is altijd nodig. Niet zozeer voor de lust en de passie, maar om echt intieme seks te kunnen hebben in hun leven.

Hoe kregen ze dit weer terug? Gewoon door na te gaan welke mogelijke machtsverschillen er in de relatie waren en welke invloed deze hadden op zin in seks. Dat was nogal een taboe, zeker onder deze twee mannen. Bij een man en vrouw is dat, als relatietherapeut, makkelijker bespreekbaar. Ik vraag dan altijd: wanneer gaat het wél goed? Wat helpt dan?

Maar ga eens zelf na: wie trekt aan het kortste eind bij een mogelijke scheiding? Wie is dominanter, sterker in de relatie? Wie heeft in een geile bui de relatie eenzijdig geopend? Gevoelige onderwerpen. Maar als je dit gesprek met elkaar op de tafel krijgt, kom je een stuk verder. Juist partners die al lang bij elkaar zijn. Dan gaat het om het helen van oude wonden.

Is de open relatie wel gezamenlijk gestart en is er wel zorgvuldig gepraat over de effecten die het op de relatie heeft? Om beter om te gaan met jaloeziegevoelens, die altijd om de hoek liggen, kun je bijvoorbeeld afspreken: geen seks in het gezamenlijk huis. Geen sms’jes en uitgebreide PC-chats in het bijzijn van de ander, etc.

Een nieuwe machtsbalans zal nieuw vertrouwen geven in elkaar. Dieper en intiemer dan je misschien voor mogelijk hebt gehouden. De seks met elkaar zal ervan opbloeien.

Literatuur: Boy Crazy, M. Shelton. 2008 ISBN 1-59350-071-8