Dat komt door een drietal onhandigheden van de betrokken rechters. Zij leken te suggereren dat Wilders de discussie uit de weg ging. Zij konden zich voorstellen dat een aanstellerige mevrouw de film Fitna niet wilde zien (onbegrijpelijk, dat knutselwerkje stelt immers niks voor). En zij gaven Wilders' advocaat Moskowicz niet meteen toestemming getuige-deskundige Jansen opnieuw te horen, nadat bekend was geworden dat deze op een etentje met een rechter van het Amsterdamse gerechtshof was geweest.

Na het derde incident werd de rechtbank gewraakt, omdat de schijn van partijdigheid zou zijn gewekt. Is dat echt zo? De eerste twee momenten waren vooral klunzig. Het derde was ernstiger, maar ook verklaarbaar. Jansen had een voor Wilders gunstige verklaring afgelegd en was dus niet beïnvloed. Hoogstwaarschijnlijk wilden de rechters de PVV-leider bovendien toch al vrijspreken. Het opnieuw horen van Jansen was in dat geval volstrekt overbodig.

Of de schijn van partijdigheid nu is gewekt of niet, de rechterlijke macht heeft door al dit gedoe ernstige schade opgelopen.

Dat begon al met de opdracht van hogere rechters aan het OM om Wilders te vervolgen. In die opdracht zat min of meer een veroordeling besloten. Vervolgens heeft de rechtbank Wilders en Moskowicz onderschat. De rechters probeerden krampachtig de ongewone zaak zo gewoon mogelijk te laten verlopen.

Als Wilders straks door andere rechters wordt vrijgesproken, zal bij zijn aanhang het beeld blijven bestaan dat hij door deze rechters wél zou zijn veroordeeld. Dat er dus partijdige rechters in Nederland zijn. Dat het een politiek proces was. En dat de rechterlijke macht niet deugt. Als hij wordt veroordeeld, zullen deze gevoelens in het kwadraat aanwezig zijn. Dat is gevaarlijk. Onafhankelijke rechtspraak is één van de pijlers van onze maatschappij. Natuurlijk maken rechters fouten. Maar op basis van het klunzig opereren in één zaak, kan niet geconcludeerd worden dat de hele rechterlijke macht niet deugt.

Ondanks de soms grote fouten van de betrokken rechters, is het Wilders die verantwoordelijk is voor deze beeldvorming.

Met name zijn opmerking dat bij een veroordeling miljoenen mensen terecht geen vertrouwen meer zouden hebben in de rechterlijke macht in Nederland, was zeer kwalijk. Natuurlijk, iedere van zijn eigen onschuld overtuigde verdachte heeft dat gevoel. Maar een invloedrijk politicus als hij heeft de verantwoordelijkheid op zijn woorden te letten.

Wat hij zegt, wordt door miljoenen mensen geloofd. Het erge is dat Wilders dat heel goed weet en die invloed misbruikt. Hij heeft zijn uitspraken niet in een opwelling, maar weloverwogen gedaan. De onafhankelijkheid van de rechterlijke macht ter discussie stellen is een doelbewuste strategie. Sinds jaar en dag zetten populisten het establishment neer als verrot – tegenover het pure en eerlijke volk. Als het volk gelooft dat het systeem deugt, hebben zij namelijk geen enkele kans van slagen.

Ik ben voor een ruime vrijheid van meningsuiting, dus ik hoop dat Wilders straks wordt vrijgesproken. Maar ik hoop ook dat zijn politieke tegenstanders (óók VVD en CDA) hem nu eens effectief gaan bestrijden. Niet door grote woorden als 'kleine Hitler' te gebruiken, niet door hem bij voorbaat uit te sluiten, maar door de enorme zwakke plek in zijn retoriek nu eens te benoemen.

Want hoe kun je claimen onze democratische rechtsstaat te verdedigen tegen de grote boze islam, terwijl je tegelijkertijd de instituties waar dat systeem op gebaseerd is voortdurend in diskrediet brengt?

Zolang hem die vraag niet consequent gesteld wordt, is Wilders' speelruimte onbeperkt.