Benelux
1 april 2001 sloot Job Cohen, toenmalig burgemeester van Amsterdam, om exact 00.00 uur ‘s nachts de eerste vier homohuwelijken ter wereld. Het Nederlandse homohuwelijk is nadrukkelijk niet een apart huwelijk; het is slechts een openstelling van het bestaande burgerlijk huwelijk voor personen van het gelijke geslacht. Een wetswijziging dus, in plaats van een nieuwe wet. Binnen Nederland hebben getrouwde homostellen nagenoeg exact dezelfde rechten als heterostellen, op het feit na dat een huwelijk tussen twee mannen of vrouwen geen afstammingsrelatie met de kinderen van de echtgenoten schept. Dat wil zeggen dat een lesbische vrouw bijvoorbeeld niet automatisch de moeder wordt van de kinderen die haar echtgenote krijgt tijdens hun huwelijk. Zij wordt door de wet dan gezien als een stiefmoeder. Voor heterostellen geldt, dat de man automatisch de rechtelijke vader wordt van de kinderen die zijn vrouw tijdens hun huwelijk verwekt, zelfs als hij niet de biologische vader is.

In het buitenland lopen Nederlandse homostellen nog wel vaak tegen problemen aan. In landen waar huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht niet gelegaliseerd zijn, wordt het in Nederland gesloten huwelijk niet erkend. Dat merken Nederlandse homostellen al wanneer zij een Internationale Huwelijksverklaring willen ondertekenen. Hierin is het namelijk alleen mogelijk om de naam van een man en een vrouw in te vullen. Om een wijziging aan te brengen in dit document, zullen alle verdragspartners akkoord moeten gaan, en dat zal voorlopig nog niet het geval zijn. Dit probleem wordt momenteel vaak vermeden door het sluiten van een geregistreerd partnerschap, aangezien dit meestal wordt erkend in landen die het homohuwelijk nog niet gelegaliseerd hebben.

In België is het sinds 1 juni 2003 ook toegestaan voor twee mannen of twee vrouwen om in het huwelijksbootje te stappen. Het eerste homohuwelijk werd daar tussen twee vrouwen gesloten in Kapellen op 6 juni 2003. Sinds 18 mei 2006 is het voor Belgische homostellen ook legaal om kinderen te adopteren.

Buiten de Benelux
Na de uitbreiding van de wetten in Nederland en België volgde een reeks niet-Nederlands sprekende landen. Spanje en Canada gingen juni 2005 overstag, en Zuid-Afrika volgde in 2006. In Canada hadden sinds 2003 enkele provincies het homohuwelijk al wel gelegaliseerd. In Ontario, waar de provinciehoofdstad Toronto ligt, is het homohuwelijk bijvoorbeeld al legaal sinds juni 2003.

Amerikaanse homostellen gaan nog vaak de grens over om een huwelijk af te sluiten in Canada, aangezien je daar, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland of België, niet een inwoner hoeft te zijn om er te mogen trouwen. Homohuwelijken afgesloten in Canada worden normaliter ook erkend in de Verenigde Staten. In Amerika wordt er al enkele decennia actie gevoerd voor het homohuwelijk, maar met matig resultaat. 11 oktober 1987 werd de grootste demonstratie gevoerd door de American Civil Liberties Union, die ze probeerde hiermee de wettelijke beperkingen ongeldig te verklaren. Op deze dag wordt sindsdien de National Coming Out Day gevierd.

De discriminatiewetgeving is in meer dan de helft van de staten al aangepast. Zo is het in 27 staten verboden om te discrimineren tegen homoseksuelen. In vier staten is het inmiddels legaal voor personen van hetzelfde geslacht om zich in de echt te verbinden: Massachussetts, Connecticut, Iowa en Vermont. Daarnaast is het in een zestal staten mogelijk om een geregistreerd partnerschap af te sluiten. Er is dus nog wel wat werk aan de winkel. Gelukkig zet president Barack Obama zich ook in voor Amerikaanse homo’s. Zo besloot hij onlangs dat het federale verbod op het homohuwelijk dat sinds 1996 van kracht is, niet strookt met het gelijkheidsbeginsel vastgelegd in de Amerikaanse grondwet. Hij zal het verbod daarom niet meer verdedigen in de rechtszaal.

Achterblijvers
Enkele landen waarvan je misschien zou verwachten dat het homohuwelijk er inmiddels wel zou zijn gelegaliseerd, zijn nog druk in overleg over aanpassingen in de wetgeving. Duitsland bijvoorbeeld; geregistreerd partnerschap is daar al wel toegestaan, maar daarmee hebben homoseksuelen nog niet dezelfde rechten als hetero’s. Er is in 2009 een wetsvoorstel ingediend, maar vooralsnog behoort het huwelijk voor Duitse homo’s nog niet tot de mogelijkheden. De Britse regering heeft in 2005 geregistreerde partnerschappen mogelijk gemaakt, maar de mogelijkheid tot trouwen is nog altijd niet beschikbaar voor stellen van het gelijke geslacht. Toch komt ook Groot Brittannië een stapje dichterbij; er wordt overwogen om het afsluiten van partnerschappen zowel in civiele als religieuze instellingen mogelijk te maken, en dat onder het bewind van een conservatieve minister-president, chapeau!

Landen waar het homohuwelijk gelegaliseerd is:
• Nederland (sinds 2001)
• België (sinds 2003)
• Spanje (sinds 2005)
• Canada (regionaal sinds 2003, landelijk sinds 2005)
• Zuid-Afrika (sinds 2006)
• Noorwegen (sinds 2008)
• Zweden (sinds 2009)
• Portugal (sinds 2010)
• IJsland (sinds 2010)
• Argentinië (sinds 2010)
• VS (In vier staten)
• Mexico (in het federaal district, Mexico-Stad)

Tekst: Martijn Kamphorst / Gay&Night Magazine