“Ik kan nog steeds de hele dag aan hem zitten, vooral thuis. Ik loop alleen met rugklachten bij een fysiotherapeut en kan niet zomaar weg. Ik denk eraan weer bij mijn moeder te gaan wonen.”

“Ik hou alleen ontzettend veel van hem. Ik woon sinds de winter met hem samen. Ik heb veel korte relaties gehad en lang bij mijn moeder gewoond. Mijn vader woont op Aruba en is erg anti-homo. Mijn coming out was doodeng. Wat moet ik doen? Weer weggaan?”

Ik besloot hem met zijn vriend uit te nodigen. Er was iets in hun contact wat hen deed vastlopen met elkaar, vermoedde ik. Opvallend in hun verhalen was dat de seks nogal een bindende factor was. Het verwonderde me dat ze zo snel al een open relatie hadden. Het ging gepaard met geheel verlies aan seks met elkaar.

Toen ze beiden bij me kwamen, de een de ander ondersteunend, maakten ze allebei een wat verlegen, bijna schuchtere indruk. Beiden opvallend lang, bijna tenger qua lichaamsbouw. Ze leken me allebei hoogsensitieve personen, voor wie dat wat zegt. Het introverte gedrag bleef gedurende de gesprekken.

Het werd me duidelijk dat ze veel van elkaar hielden, alleen veel te dicht op elkaar zaten. De aap kwam uit de mouw toen bleek dat voor Eric, de jongste, de relatie snel een beklemmende situatie werd. Hij merkte dat hij in zijn relatie moeilijk zijn grenzen kon stellen naar Jason, de oudere van de twee. Seks werd een soort uitweg voor hem. Daarom ging hij vreemd, zei hij. Het waren eenmalige contacten, nooit vaker met dezelfde. Dit hebben ze goed uitgepraat. Ook besloten ze hun relatie niet meer zo open te houden. Ze kwamen er alleen niet uit samen. Met hen onderzocht ik daarom hun motieven voor een ‘open’ relatie.

Eric bleek een heel kritische moeder te hebben. Ze kon hysterisch uitvallen naar Eric als hij iets verkeerd deed. Als hij lief was, was hij haar oogappeltje, maar oh wee als hij teveel zijn eigen gang ging. Dat heeft zijn sporen achtergelaten bij hem. Elke keer als Jason zijn stem verheft in de gesprekken, kruipt hij letterlijk in zijn schulp. Zijn schouders worden krachteloos. Zijn vingers beginnen nerveus te friemelen. Hij wordt wat bleek.

Ik heb hem een aantal keren gevraagd of hij dit zelf merkte. Door zijn verslapte lichaamshouding wat te overdrijven, werd hij zich er bewust van. Een keer heb ik met hen beiden geoefend in het wegzetten van Jason naar een plek die hem rustiger maakte. Hem op de juiste afstand te plaatsten t.o.v. van hem. Het bevrijdde hem van een soort last. Thuis begon hij meer zijn grenzen aan te geven; ook tijdens het koken. Hij voelde minder de behoefte om seks te gebruiken om ‘het huis uit te gaan’.

Jason begon in de gaten te krijgen, dat zijn rugproblemen mogelijk iets met zijn (homo)seksualiteit te maken hadden. Hij is door zijn vader, die uit een oorlogsgezin uit Rotterdam komt, ingeënt met een soort bestaansangst. Dat heeft onbewust invloed gehad op zijn levenshouding. ‘Mag ik wel vol in mijn kracht komen’, is Jason’s onbewuste bestaansvraag. Hierdoor heeft hij een soort bevroren angst om in seksuele zin krachtig en vurig te mogen zijn. Door hem over zijn vader te laten praten, spande hij onbewust in zijn rug, zeker wanneer hij over zijn beangstigende coming out praatte. Hij werd zich bewust van zijn onbewuste neiging om zijn onderrug normaal te veel te verslappen. Alsof zijn benen niet bij de rest van zijn lichaam hoorden.

Jason leert nu dat de jongere mannen waar hij op valt voor hem niets anders zijn dan een middel om in zijn krachtige energie te komen. Hij zegt dan dat hij graag top is. Hij zegt bij Eric daarentegen ‘stil te vallen in de seks’. Hij gaat dan ‘lievig’ lopen doen. Waar Eric juist van wegloopt. Ik zie hem weer onrustig worden en vraag wat hij voelt. Hij zegt: “Strakheid in mijn rug en spanning in mijn maag, en nu ook in mijn bovenbenen.”

Ik vraag het hem rustig al zijn gevoelens en lichamelijke sensaties te bestuderen. Ineens begint hij te transpireren. Alsof hij angst voelde. Ik vroeg hem of dat zo was. Hij zei: “Ja ,enorm. Heeeel eng!” Ik vroeg hem zich te concentreren op zijn lijf. Wat hij daarin registreert en om te proberen juist niet in zijn angst te gaan zitten. Ik zag zijn benen wat gaan trillen. Hij zei dat er prikkelingen in zijn benen kwamen. “Alsof het zindert. En voor het eerst een gevoel van heelheid vanaf mijn bovenbenen tot in mijn onderrug. Alsof het stroomt, de pijn in mijn maag zakt weg.” Ik zag hem onbewust rechterop gaan zitten. Het maakte een krachtige indruk. Eric viel het ook op.

Het was een doorbraak in het therapieproces. Jason kwam erachter dat Eric voor hem letterlijk ‘ont-zet-tend’ lief was, dat hij met ‘lievig aan hem zitten’ niet altijd kreeg hij wilde. Hij leerde op een volwassen manier te gaan staan voor zijn diepste verlangen, en dat was seks met degene waarvan hij zo hield.

Marcel Holtslag