In deze tijden is een spoedcursus ‘lullen over economie’ niettemin geen overbodige luxe. Het is heel simpel: kijk af en toe RTL Z en onthoud hier en daar een opmerking. Als de presentator lacht, is er een aardige oneliner geproduceerd. Die kunt u hergebruiken.  Als u toevallig iemand spreekt die vanuit zijn vak verstand van zaken zou moeten hebben, luister dan vooral en geef de betreffende persoon altijd gelijk. Toon emotie als hij dat ook doet. Een voorbeeld:

Bankier: Die kredietbeoordelaars zijn nu wel al die landen aan het afwaarderen, maar dat is mosterd na de maaltijd. Ze hadden destijds zo stoer moeten zijn, toen we Griekenland tot de eurozone dreigden toe te laten! Toen had het zin, nu zorgt het alleen maar voor meer paniek.

U: (Ernstig met uw hoofd schuddend) Nee, het heeft nu echt geen enkele zin meer!

De bankier zal verder praten, niet wetend dat u hooguit een flauw idee heeft van wat een kredietbeoordelaar doet.

Vanzelfsprekend kunt u een volgende keer zelf de opmerking over kredietbeoordelaars maken. Ik beloof u: vanaf dat moment wordt u als een expert beschouwd en kunt u er van alles bij verzinnen. Ik red mij momenteel uitstekend op die manier, maar het zou zomaar kunnen dat er economen tussen mijn lezers zitten. Daarom richt ik mij toch maar op de politieke kant van de zaak.

Nederland belandt komend jaar in een recessie. Extra bezuinigingen zijn daardoor noodzakelijk. Minister De Jager van Financiën heeft al verklaard dat er ‘geen taboes’ zijn. Dat is natuurlijk hartstikke leuk, maar dan moet je niet met de PVV regeren.

De huidige regering-met-gedoogpartner bezuinigt namelijk wel, maar hervormt niet.

VVD en CDA hadden graag de arbeidsmarkt hervormd (met name WW en ontslagrecht), maar daar is de PVV in de onderhandelingen voor gaan liggen. Wilders is ook tegen het toch al uiterst magere pensioenakkoord. Hervorming van de woningmarkt (lees: hypotheekrenteaftrek) wilden de coalitiepartners zelfs geen van drieën.

De opmerking van De Jager dat er geen taboes meer zijn, suggereert dat de arbeidsmarkt en de woningmarkt nu toch echt aan de beurt zijn. Als hij dat waar kan maken, is dat een geluk bij een ongeluk. Het is treurig dat er meer bezuinigd moet worden, maar deze hervormingen zijn op lange termijn onvermijdelijk. Echt verstandig zou zijn om bovendien de AOW-leeftijd veel eerder te verhogen. De Babyboomgeneratie ontspringt met het huidige akkoord namelijk de dans. Dat is gezien hun fortuin oneerlijk en gezien hun aantal onbetaalbaar.

De PVV zal hier echter nooit verantwoordelijkheid voor willen dragen. Wilders heeft al aangegeven dat afschaffing van de hypotheekrenteaftrek niet mag, maar ook AOW, WW en ontslagrecht zullen voor hem onbespreekbaar blijken te zijn.

Een populist kan zijn achterban immers nooit in de portemonnee raken.

Wilders kiest in plaats daarvan voor soepeler begrotingsregels en een oplopend begrotingstekort: precies wat hij de Grieken steeds verwijt. Als Rutte verstandig is, praat hij dus al eens met Job Cohen. En haalt hij D66 en GroenLinks er ook maar vast bij. Als de tijd dan daar is om te hervormen, kan de PVV snel en zonder nieuwe verkiezingen worden ingeruild voor een brede middencoalitie van 102 zetels. Een coalitie die moeilijke, maar noodzakelijke beslissingen neemt.

De PvdA had deze ‘regenboogcoalitie’ al direct na de verkiezingen voorgesteld. Dat sloeg op dat moment nergens op, maar de tijden zijn snel veranderd. Alle deelnemende partijen moeten in zo’n nationale coalitie pijnlijke maatregelen nemen die ze voorheen als breekpunt zouden bestempelen. Daar zijn ze alleen toe bereid als ze met zo veel mogelijk partijen de verantwoordelijkheid kunnen dragen.

De VVD heeft net als de PVV gezegd dat tornen aan de hypotheekrenteaftrek onbespreekbaar is. Dat kan dan straks bij de PvdA als wisselgeld voor hervormingen op de arbeidsmarkt worden gebruikt. Het is al begonnen.

Roelof Smit