De Evangelische hulporganisatie Different kwam onlangs in het nieuws omdat de organisatie het niet eens is met het besluit van minister Schippers om de door hen aangeboden homotherapie niet langer te vergoeden. Volgens Schippers horen de diensten van Different niet in het basispakket van de zorgverzekering.

In het inspectieonderzoek dat aan deze uitspraak vooraf ging staat dat de therapie niet onder de noemer van psychiatrische behandeling valt. Het psychisch lijden dat voortvloeit uit de worsteling met het niet willen vormgeven van homoseksuele gevoelens is niet psychiatrisch te duiden “maar komt voort uit de geloofsovertuiging”, aldus de inspectie. “Er is dan ook geen sprake van een psychiatrische diagnose, geen sprake van psychiatrische behandeling en dus geen sprake van verzekerde zorg.”

Volgens de minister moeten christelijke homo’s die problemen hebben met hun seksuele gerichtheid zich pastoraal laten begeleiden.

Orthodox-Christelijke homo-organisatie RefoAnders vreest dat de brief van de minister zal leiden tot “meer problemen onder christenhomo’s die in onthouding willen leven.” Zij gaat ervan uit dat Different “integere Bijbelse hulp” wil geven. “Het was verstandiger geweest wanneer minister Schippers een beleid met betrekking tot Different had ingezet dat gericht was op hulp bij verdere professionalisering van deze organisatie.”

Gay.nl besloot te praten met Johan Quist van RefoAnders.

In hoeverre komt de visie van RefoAnders overeen met die van Different?

Wij hebben een visie waarbij we duidelijk vanuit een bijbelse context naar relaties kijken. We zeggen dan ook duidelijk: “Seksualiteit behoort tussen een man en een vrouw”. Maar aan de andere kant zeggen wij ook ‘ho even’, liefde is ook een eigenschap van god. Dus ga de liefde die er op gelijkslachtige manier is niet wegpoetsen, tegelijk met die seksualiteit. Want liefde mag er best zijn volgens mij.

Dus eigenlijk zeggen jullie heel duidelijk: Het is prima dat je van mannen houdt als man zijnde, maar seks met elkaar hebben is uit den boze?

Ik snap heel goed dat mensen dit vanuit hun gevoel inhoud willen geven. Bij organisaties als de onze en Different draait het erom dat juist de mensen die hier mee worstelen over deze gevoelige kwestie praten. Dit is precies waar deze mensen hulp bij nodig hebben en waar ze mee overhoop liggen. Enerzijds die drang en die liefde voor hetzelfde geslacht en anderzijds de Bijbelvisie. En dat is precies waarom ik het zo vreemd vind dat Different geen kans meer krijgt om de organisatie te professionaliseren. Wat gaat er nu met deze groep mensen gebeuren?

Maar is het niet juist belangrijk dat er duidelijk wordt gemaakt aan christelijke homo’s dat ze geen probleem hebben? En dat al hun psychische klachten worden veroorzaakt doordat ze denken dat ze iets verkeerd doen?

Kijk, er is natuurlijk al veel veranderd in de manier van behandelen. Onder andere ook bij Different. Ging het eerder vooral om verandertherapieen, waarbij het uiteindelijk doel toch wel was om mannen een heteroseksueel leven te laten leiden. Nu ligt de nadruk op evenwicht vinden in de mens. Different was sinds een jaar of 4 echt bezig met veranderen en met aanpassingen in beleid. Daar krijgen ze nu de kans niet meer voor. Ik vind het erg jammer dat dit eigenlijk een beetje doorkruist is nu.

Maar het is toch enorm logisch dat dit soort organisaties hun beleid moeten aanpassen? Het is tenslotte 2012 en homo’s met behulp van therapie hetero laten worden is nogal achterhaald, niet?

Laten we heel eerlijk zijn: hoelang is de bespreekbaarheid van homoseksualiteit binnen de Christelijk-Orthodoxe kerk al aan de gang? Dat is maar heel kort.

Het was erg opvallend wat Edith Schipper zei over psychische problemen bij christelijke homo’s. Volgens haar zijn deze het resultaat van de druk uit de kerk en het ‘leven via god’s wil’. Legt ze daardoor niet heel erg de vinger op de zere plek?

Het is ook gewoon waar. Ook als ik naar mezelf kijk, het is gewoon heel erg moeilijk. Het is een probleem in je leven en ik wil het ook echt ‘gebrokenheid’ noemen. Er zijn twee grote verschillen in uitgangspunten. Als je zegt ‘de mens is de mens en na de dood houdt het op’ en gelooft dat we geen God hebben die bij ons aan de oorsprong staat, dan kun je inderdaad zeggen: De mens is de mens en die moet in evenwicht met zichzelf komen en zo goed mogelijk proberen te leven. Ik kan me heel goed voorstellen dat iemand die niet in god gelooft zo denkt. Die mensen moeten in evenwicht met zichzelf kunnen leven en de seksualiteit kunnen praktiseren. Maar op het moment dat je een heel ander vertrekpunt neemt en zegt ‘de mens is geschapen door god en deze heeft mensen naar zijn eigen beeld geschapen met de bedoeling om hen tot zijn eer te laten leven’, dan kom je in een hele andere positie terecht. Je moet begrijpen dat mensen dan denken: ‘Vanuit mijn liefde voor God wil ik zijn beeld  als mens ook uitdragen’. En dan kom je in conflict. Je eigen gevoel en je liefde voor god botsen.

Inderdaad. Eigenlijk ben je dan uit liefde voor god je eigen gevoel aan het verloochenen, toch?

Ja. Eigenlijk breng je jezelf onder een soort curatele voor god. Dit kan alleen vanuit liefde natuurlijk.

Valt daar mee te leven?

Wanneer de liefde voor god oprecht is, dan valt daar mee te leven.

En hoe ervaar jij dit zelf allemaal? Jij bent tenslotte gelovig en homo.

Misschien kan ik dat het beste beantwoorden met hoe het in Romeinen 7 staat. Paulus schrijft over het innerlijke gevecht dat hij met zichzelf voert. Ik ben mens en als mens heb ik mijn gevoelens waar ik mee om moet gaan. En dit zal niet altijd makkelijk zijn. Er zijn momenten waarop je voluit vanuit god je leven kan leiden en er zijn momenten waarop je dit niet kan. Je bent maar een mens en die liefde overkomt je, maar dat andere ook. Betrek het bijvoorbeeld op verlies van ons nationaal elftal, zij weten dondersgoed dat ze hartstikke goed kunnen voetballen en gaan gewoon door na zo’n verlies.

Maar je snapt de visie van mensen die niet geloven en zich afvragen: ‘Wat is het probleem nou?’

Ja, dat kan ik me heel goed voorstellen. Maar aan de andere kant zijn de mensen die in god geloven net zo goed belastingbetalers. En hebben zij dan ook evengoed recht op hulp. Zij zijn even goed ziekenfondspremiebetalers.

Dus bijbelse hulp hoort gewoon in het zorgpakket?

Zoals Schippers ook zei ‘de eerste taak is voor het pastoraat’. Het gaat tenslotte om bijbels leven. Maar wanneer deze mensen vervolgens toch in de knoop raken, kan het pastoraat niet meer helpen. Dit zijn geen psychiaters. Dan moet er dus een open weg zijn naar professionele hulp.

Maar een echte psychiater gelooft toch in de wetenschap en zal beamen dat het probleem bij de kerk ligt?

Daarom hebben we ook psychiaters nodig die binding hebben met het geloof.

Maar is dat ‘hulp zoeken’ dan ook niet gewoon overbodig omdat je vast zit in een vicieuze cirkel. Je weigert voor jezelf te kiezen omdat je wilt leven op basis van God’s liefde. Dat werkt toch niet?

Dat ligt eraan hoor. Wanneer je dit soort problemen met elkaar kan delen, sta je sterker.

Jullie pleiten dus heel erg voor specifiek christelijke organisaties om te helpen met dit soort problemen. Heb jij enig idee waarom het gehele christendom, de kerk en christelijke organisaties zo onder vuur liggen tegenwoordig?

Ik denk dat het deels ligt aan de toegenomen openheid. We hebben meer de mogelijkheid om met elkaar te communiceren. Het communiceren gebeurt heel veel via het internet. En op het internet zijn mensen ook veel harder dan wanneer ze tegenover elkaar staan. Door al die communicatie zien we alle meningen en visies ook. Dat is hartstikke goed, maar zo worden de gesprekken met elkaar wel heftiger.

Kan het ook zo zijn dat mensen het geloof steeds vaker achterhaald vinden?

Inderdaad, dat zie je ook. Maar aan de andere kant, moet je daarom zo fel tegenover de ander gaan staan met je mening. Moet je daarom mensen die geloven maar als achterlijk gaan zien? Als iemand die niet de juiste visie heeft? Let wel, de wetenschap is in ontwikkeling. Wat we nu weten kan dan wel veel wezen maar misschien weten we over twintig jaar wel weer hele andere dingen die onze huidige kennis onderuit haalt.

CF