Hoe reageren homoseksuele profvoetballers op dit soort spreekkoren, wat maken zij mee? Hoe is het om homoseksueel te zijn in profvoetbalwereld? Eddy Veerman (schrijft voor de Telegraaf) en Mart Roumen (schrijft voor de Volkskrant) zijn op zoek naar de verhalen achter de voetballers. 

Deel 1

Justin Fashanu; dappere voetbalpionier

De pavlovreactie bij veel mediaorganisaties is om bij de combinatie voetbal en homoseksualiteit terug te grijpen naar het treurige voorbeeld van de in 1961 geboren Justin Fashanu. Hij had het tijdens zijn carriere niet makkelijk. Hij had een zwarte huidskleur en droeg decennia lang een geheim met zich mee. Hij was homoseksueel.

Als zwarte voetballer moest hij zich opwerken in de Engelse 'witte' traditiesport, dat was in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw geen gemakkelijk opgave. Door zijn fenomenale talent wist hij zich toch tussen de elite te knokken. Als eerste zwarte voetballer wist hij een contract te verdienen van een miljoen pond per jaar. Een absolute topprestatie, gezien de toenmalige houding van trainers en fans ten opzichte van zwarte voetballers.

Justin Fashanu

De eerste negatieve signalen over vermeende homoseksualiteit kwamen in 1981 van zijn toenmalige trainer Brian Clough. De geruchten dat Fashanu homokroegen bezocht waren hem bekend en hij schold zijn speler uit voor ‘a bloody poof’ , vrij vertaald ‘een vieze flikker’. Fashanu vertrok bij die club, maar het kwaad was al geschied, Hij moest nóg meer dan ooit knokken voor zijn positie in het ‘witte’ profvoetbal. Peter Tatchell, goede vriend van Justin, verklaarde op BBC dat Justin erg te lijden had onder de constante beledigingen van de trainer. ‘Clough was overduidelijk homofoob. Eerst lachte Fashanu het weg, maar na enkele weken en maanden kon hij dat niet meer,’ vertelt hij aan de zender. 

Pas in 1990 zou Justin, op 29-jarige leeftijd, openlijk uit de kast komen. In een interview gaf hij aan homoseksueel te zijn. Een collectieve ophef was het gevolg. Veel ex-collega’s gaven aan dat ze het verschrikkelijk vonden en zelfs zijn bloedeigen broer viel hem af. John Fashanu gaf in 2012 in een interview met de Telegraph aan dat hij een gaspannen relatie had met zijn broer. Hij geloofde niet dat zijn broer echt homoseksueel was. ‘Voetbal is een spel voor macho mannen. Er is een reden waarom er geen homoseksuelen voetballen,’ vertelt John Fashanu. ‘Justin was alleen maar bezig met media-aandacht genereren.’

Justin Fashanu

Justin Fashanu verliet vlak na het interview zijn toenmalige club en speelde nog vier jaar onder niveau bij tweededivisie clubs. In 1994 staakte hij zijn strijd en stopte hij met profvoetbal.

In 1998 werd Fashanu beschuldigd van aanranding, Justin ontkent. Toch brengt de Britse pers het nieuws dat er in Amerika, waar hij toen werkte als trainer, een arrestatiebevel lag. Fashanu pleegde 2 maanden na de vermeende beschuldiging zelfmoord door zich op te hangen. Op het briefje dat hij achterliet schreef hij dat hij de jongen niet had aangerand. Achteraf bleek dat er geen arrestatiebevel lag, vanwege te weinig bewijs.

Fashanu heeft nooit de waardering gekregen voor zijn voetbalkwaliteiten. Zowel door zijn huidskleur als door zijn homoseksualiteit was hij een pionier die moest knokken voor zijn plaats in de maatschappij. Tevergeefs. Zijn strijd brak hem op. De voetbalwereld was er nog niet klaar voor.

Ondanks zijn treurige einde heeft hij de wereld getoond dat de combinatie topvoetballer en homoseksualiteit bestaat, daarmee heeft hij vele ogen geopend. Hij maakte vrij baan voor de handvol voetballers die hem zouden volgen, alleen al daarom verdient hij ongelooflijk veel respect. Justin, een dappere voetbalpionier. 

 


Er wordt vaak gesproken over hoe lastig het is om als profvoetballer homoseksueel te zijn. Wij (Eddy Veerman, schrijft voor de Telegraaf en is onder meer de biograaf van Jan Smit en Mart Roumen, schrijft voor de Volkskrant en voor deze website) hebben als doelstelling om er achter te komen hoe dit nou écht is voor de betreffende personen. We zijn op zoek naar profvoetballers die onder embargo en eventueel anoniem – willen vertellen wat zij meemaken in de stadions en op de trainingen. Het is expliciet niet onze doelstelling om een eventuele coming out te regiseren of te versnellen. Vrijblijvend en gegarandeerd veilig kan er contact worden opgenomen met www.gay.nl/dmvdzw of m.roumen@hotmail.com.

Kan jij ons verder helpen? 

Volgende edities:

John de Bever (FC Dordrecht)
Wensley Garden (Helmond Sport)
Arnold Smit (Volendam)
Robbie Rogers (SC Heerenveen)