In 2013 lijkt homoseksualiteit het laatste taboe in de voetbalwereld. Ondanks steunbetuigingen van toonaangevende profvoetballers als Ron Vlaar en Mario Gomez en de coming out van Robbie Rogers, Anton Hysén en enkele spelers ná hun carrière lijkt het nog steeds erg lastig om als homoseksuele voetballer de top te bereiken in de voetbalsport. Een dubbelleven lijkt voorlopig het enige alternatief. Of toch niet?

Eddy Veerman (schrijft voor de Telegraaf) en Mart Roumen (schrijft voor de Volkskrant) zijn op zoek naar de verhalen achter de homoseksuele profvoetballers. Wat maken zij mee en hoe ervaren ze hun periode als profvoetballer? 

Deel 3: Wensley Garden: 'Hetero's zijn aan zet!'

De ex-profvoetballer Wensley Garden is anno 2013 voorvechter van homotolerantie in het voetbal. Zijn periode als voetballer-in-de-kast bestempelt hij niet als de meest succesvolle in zijn leven. Hij zet zich namens de John Blankenstein Foundation in om de volgende generatie voetballers hiervoor te behoeden. Wat gebeurde er allemaal in het leven van Wensley?

De omgeving van Wensley was al op jonge leeftijd op de hoogte van zijn homoseksualiteit. ‘Mijn ouders vroegen zich af waarom de telefoonrekening zo hoog was. Dat kwam omdat ik met die babbelboxen aan het bellen was. Er was toen nog helemaal geen internet, zoals we dat nu kennen,’ vertelt Wensley. 'Een mooie aanleiding om te bekennen dat ik homoseksueel was.'

'Mijn ouders kwamen achter mijn homoseksualiteit door de telefoonrekening'

Wensley

Op 17-jarige leeftijd kreeg hij een contract bij Helmond Sport, een voetbalclub die uitkomt in de eerste divisie. Ondanks zijn talent weerhield zijn geheim hem van een echte doorbraak. Fysiek stond hij op het trainingsveld, maar in gedachte was hij in Amsterdam, bij de toenmalige IT. Dat was ook een welkome uitlaatklep, waar hij zijn frustraties weg kon feesten. ‘Ik woonde in die tijd in Utrecht, maar als ik na de training vanuit Helmond de trein naar Utrecht pakte bleef ik vaak zitten en ging ik naar die tent toe,’ vertelt Wensley over die periode. Vaak moest hij een dag later weer gewoon trainen dus dwong hij zichzelf om niet aan de drugs of aan de pillen te gaan. 'Uiteindelijk was ik meer voetballer dan homo,’ stelt Wensley. 

Beeld: Geert van Tol

Zijn homoleven aan de ene kant liet zich niet verenigen met het voetballen aan de andere kant. Hij voelde zich schizofreen. De strijd die hij voerde had zijn weerslag op het veld. Hij ging vaker en vaker op stap, dit leidde tot steeds minder goede prestaties op het veld. ‘Ik was bij Helmond Sport erger dan Romario bij PSV,’ vertelde hij er later over. ‘Er zijn weken geweest waarin mijn volledige salaris op ging aan boetes van de club.’

'Ik was bij Helmond Sport erger dan Romario bij PSV'

Binnen het team hoefde hij ook niet op de nodige steun te rekenen. ‘Soms dacht ik: nu ga ik open zijn. Maar dan zat ik weer uren met mijn teamgenoten in de bus, onderweg naar een uitwedstrijd. Dan hoorde ik weer hoe die gasten denken over die flikkers, of die rare poot. Dan zakt de moed je in de schoenen,’ laat hij zich later ontvallen.

Er zijn wel momenten geweest waar hij zijn geheim had kunnen openbaren. Een teamgenoot vroeg tijdens een lange rit naar Cambuur Leeuwarden aan Wensley of hij toevallig homo was. Al snel schiet Wensley in zijn rol en vraagt naar de reden waarom hij het vraagt. ‘Ik zie jou nooit met een meisje,’ was het onschuldige antwoord. Later bedacht Wensley dat dit wellicht een uniek moment had geweest om open kaart te spelen. Toch besluit Wensley met: ‘Voor jou een vraag, voor mij een weet’

'Onderweg naar uitwedstrijd hoor je teamgenoten praten over 'die flikkers'

Op 21-jarige leeftijd stopte Wensley, na 4 jaar, met profvoetbal. 'Stoppen bij Helmond voelde als een verlies. Met mijn talent had ik op mijn 27ste bij een goede eredivisieclub kunnen voetballen en misschien daarna nog wat kunnen cashen in het buitenland.’

Wensley in actie

Zijn coming-out voor het grote publiek kwam bij toeval tot stand door zijn kapper die het verhaal van Wensley hoorde. Hij was tevens echtgenoot van voormalig Gaykrant-hoofdredacteur Henk Krol, die al snel de signalen oppikte en Wensley uitnodigde voor een interview. ‘Na dat interview had ik opeens alle kranten aan de telefoon en mocht ik aanschuiven bij Barend en Van Dorp. Ik wist niet dat ik zoiets losmaakte met dat interview.’

'Homo's hebben nu tenminste bestaansrecht in het profvoetbal!'

Inmiddels zit Wensley aan de knoppen van de landelijke acceptatie en is hij actief voor de John Blankenstein Foundation. Als hij de situatie nu vergelijkt met toen had hij het een stuk makkelijker gehad. ‘Je ziet om je heen overal topsporters uit de kast komen, zoals de Amerikaanse basketballer Collins recent.’ Ook de KNVB is volgens de ex-voetballer radicaal van standpunt veranderd. Toen Wensley nog voetbalde was Jeu Sprengers voorzitter van de KNVB. Hij riep meermaals dat homo’s niet bestonden in de voetbalsport. Op dit moment wordt er een actieplan uitgevoerd en maakt Michael van Praag zich hard voor de acceptatie van homoseksuelen in de sport. ‘Homovoetballers hebben nu bestaansrecht, dat is een hele verademing ten opzichte van die oude conservatieve opvattingen waar de KNVB jarenlang om bekend stond.’

De plannen om het voetbal homovriendelijker te maken zijn in oktober vorig jaar gepresenteerd. Ook in het buitenland zijn deze plannen niet onopgemerkt gebleven. De UEFA reikte de KNVB een Award uit voor de Nederlandse aanpak van homofobie in het (top)voetbal. ‘Toch zijn we er nog lang niet,’ vertelt de ex-profvoetballer ‘We staan pas aan het begin, de KNVB zet grote stappen en er gaat zowel op inhoudelijk vlak als in de media veel gebeuren de komende tijd. Het is zaak dat alle projecten uitgevoerd gaan worden van jeugd tot senioren en van lokaal tot landelijk. De structuur staat er.’

De hetero's zijn aan zet!

In de ogen van Wensley Garden, tevens klankbord van de KNVB en de John Blankenstein Foundation, zijn de hetero’s nu aan zet. ‘In het buitenland zien we veel heterobestuurders, -beleidsmakers en -voetballers zich hard maken voor acceptatie van homoseksuele spelers. Wat dat betreft merk ik dat zij nog niet warm lopen om dat dossier te dragen. Hierin lopen we in Nederland nog wat achter ten opzichte van Frankrijk, Engeland en Duitsland.’

Wensley Garden

Beeld: Geert van Tol

Wel zijn er een aantal clubs die in de ogen van de voormalig profvoetballer voorop lopen In Nederland. 'Ik kan niet genoeg benadrukken dat MVV en ADO Den Haag heel goed bezig zijn met het organiseren van homo-acceptatie,' stelt hij.

Inmiddels zou je kunnen stellen dat met het actieplan de fundering van het huis staat. 'Het is nu aan de JBF en aan de KNVB om het huis te gaan bouwen,' vertelt hij 'We staan aan het begin.'

'We staan pas aan het begin'

Of Wensley met zijn verhaal voetballers kan inspireren weet hij niet. Wat de ex-profvoetballer wél kan doen is adviseren. ‘Als er vandaag de dag een 21-jarige Wensley Garden bij Helmond Sport zou spelen zou ik hem adviseren om binnen zijn vereniging iemand te zoeken die hij vertrouwt en bij hem zijn verhaal kan doen,' vertelt Wensley. Volgens hem kan ook de John Blankenstein Foundation, opgericht om de (voetbal)sport homovriendelijker te maken, als een goede gesprekspartner fungeren voor voetballers die hun verhaal willen doen. 

Het is niet de doelstelling van Wensley om profvoetballers uit de kast te trekken. ‘Ik denk dat de cultuurverandering op beleidsniveau gerealiseerd moet worden. De bonden, trainers en coaches bepalen die cultuur, in hun opleidingen moet er aandacht aan het onderwerp worden besteed,’ vertelt de voorvechter ‘Als voetballers uit de kast gaan komen, is het kennelijk de tijd ervoor. Het kindje wordt geboren als het volgroeid is. De hetero’s zijn aan zet!’


Er wordt vaak gesproken over hoe lastig het is om als profvoetballer homoseksueel te zijn. Eddy Veerman (werkzaam voor de Telegraaf, biograaf van Jan Smit, Esther Vergeer, auteur van boeken met levensverhalen als 'Was Getekend, 12 Paralympiërs' en'Volendam, 10 jaar later' - na Nieuwjaarsbrand) en Mart Roumen, schrijft voor de Volkskrant en voor deze website) hebben als doelstelling om er achter te komen hoe dit nou écht is voor de betreffende personen. We zijn op zoek naar profvoetballers die onder embargo en eventueel anoniem – willen vertellen wat zij meemaken in de stadions en op de trainingen. Het is expliciet niet onze doelstelling om een eventuele coming out te regiseren of te versnellen. Vrijblijvend en gegarandeerd veilig kan er contact worden opgenomen met www.gay.nl/dmvdzw of m.roumen@hotmail.com.

Kan jij ons verder helpen? 

Edities:

Justin Fashanu (Brits profvoetballer) 
John de Bever (FC Dordrecht)

Wensley Garden (Helmond Sport)
Arnold Smit (Volendam)
Robbie Rogers (SC Heerenveen)