Jay, jij stond in de ‘top-200’ van Oegandese homo’s, die eerder deze week werd gepubliceerd in The Red Pepper. Waar bevind je je nu?
‘Ik stond wel op de lijst, maar met een verkeerde naam, dus dat heeft me gelukkig gered. Ik gebruik ongeveer acht verschillende namen in Oeganda. In de gay community gebruik ik bijvoorbeeld een andere naam dan wanneer ik met hetero vrienden ben. Momenteel zit ik ondergedoken, want hoewel The Red Pepper niet de juiste naam heeft vermeld, weten heel veel mensen alsnog wie ik ben, gezien ik de directeur ben van Fem Alliance Uganda. Het huis waar ik nu verblijf huist nog tien andere vluchtelingen. We kunnen niet naar buiten, omdat we bang zijn aangevallen te worden door boze menigten. Mannen op bodaboda’s [Oegandese fietstaxi’s – red.] patrouilleren in de straten en als zij vermoeden dat je homo bent, vallen ze je aan.’

Hoe kom je nu aan informatie over wat er buiten allemaal gebeurt?
‘We hebben een aantal vrienden die gayfriendly zijn en we krijgen updates binnen via het nieuws. Er zijn al veel aanvallen geweest. Sommige mensen zijn overleden, anderen zijn opgenomen in het ziekenhuis en weer anderen ondernemen pogingen tot zelfdoding. Ze zeggen dat ze niet kunnen leven in een land waar ze geen vrede hebben en dat het beter is om te sterven dan te lijden omwille van hun geaardheid.’

Weet je hoe het is met Frank Mugisha, directeur van Sexual Minorities Uganda, de grootste homorechtenorganisatie in Oeganda?
‘Frank is veilig en heeft het land verlaten. Tegen de tijd dat de wet ondertekend werd, was hij al vertrokken. Ik ben nu in contact met hem en hij zegt dat hij er alles aan doet om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk iets wordt gedaan aan deze wet.’

Enkele homoseksuele Oegandezen in Nederland hebben gezegd dat de wet zou kunnen leiden tot genocide. Ben je het daarmee eens?
‘Ja, je ziet het zelfs nu al. Er worden mensen vermoord en homo’s worden hun huizen uitgejaagd door huurbazen. De meesten zitten ondergedoken en we vrezen voor onze levens. Homo’s worden ge-out in kranten en we zijn overgeleverd aan mob justice. Dit alles kan tot genocide leiden als de overheid niet snel ingrijpt.’

Internationaal klinken geluiden over het opschorten van ontwikkelingshulp aan Oeganda, om zo president Museveni te dwingen de wet aan te passen of in te trekken. Is dit volgens jou de juiste aanpak?
‘Het zou een goede aanpak geweest zijn als het niet ook ons zou benadelen. Daarbij zijn er hiv-positieve homo’s, voor wie het op die manier ontzettend moeilijk wordt om toegang te krijgen tot medische voorzieningen.’ 

Wat zou volgens jou een alternatief zijn?
‘Wereldleiders en de Europese Unie zouden multinationals die bedrijven in Oeganda hebben moeten oproepen om publiekelijk hun zorgen te uiten over de wet en over hun toekomstige economische betrekkingen met Oeganda. Ook organisaties die strijden tegen hiv en aids zouden zich moeten uitspreken. PERFAR en CDC, bijvoorbeeld.’

Waarom denk je dat president Museveni zo lang heeft gewacht met het ondertekenen van de wet?
‘Een hoop mensen stonden achter de wet, zelfs de mensen in de oppositiepartij wilden dat hij de wet zou ondertekenen. Door nu de wet te ondertekenen, verzekert hij zichzelf van een uiterst goede positie tijdens de verkiezingen in 2016, gezien bijna niemand het oneens is met hem. 

Hij wilde ook laten zien aan de Oegandese bevolking dat hij man genoeg is om zijn eigen beslissingen te maken en dat hij niet wordt beïnvloed door het Westen. Er is echter niet genoeg nagedacht over de consequenties, en die consequenties worden zichtbaar nu andere landen de ontwikkelingshulp beginnen stop te zetten.’

Waarmee zijn jullie het meest geholpen?
‘We hebben financiële steun nodig om ervoor te zorgen dat alle homo’s in Oeganda een safehouse kunnen bereiken of zelfs kunnen emigreren naar veiligere landen. We kunnen echter niet allemaal vluchten. Mensen zoals ik, leiders van mensenrechtenorganisaties en leiders in de gay community, moeten hier blijven om ondersteuning te bieden, ongeacht de consequenties.’

Foto: © Monique Samuel / Tekst: Martijn Kamphorst

Wil jij een steentje bijdragen aan het ondersteunen van Oegandese LHBT's in nood? Het Pride fonds van Amnesty International kan snel en flexibel veiligheidsmaatregelen steunen ter plaatse (was de brede beweging en dus niet alleen individuen ten goede komt). Ga voor meer informatie en het doen van een gift naar: www.amnesty.nl/pridefonds.