Overdag kansarm, ‘s nachts catwalk-ster
De kleurrijke productie Paris Is Burning is een project van de toen net-afgestudeerde Jennie Livingston. Ze wilde de extravagante ball culture of ook wel ballroom community van Lower Manhattan portretteren. De ball culture was een subcultuur binnen de Amerikaanse LHBT-scene jaren tachtig/begin jaren negentig, waarbinnen artistieke expressie en saamhorigheid voorop stonden. Een mix van blanke, Afro-Amerikaanse en Latino LHBT’s kwam samen in de straten van New York en vormde gemeenschappen, ook wel houses of families genoemd. Onder leiding van een zeer gerespecteerde house mother gingen deze houses de strijd met elkaar aan op geïmproviseerde catwalks om zo de status van de ‘familie’ te voguen (drie keer raden waar Madonna het vandaan heeft?). Het was zelfexpressie in haar uiterste vorm. Vaak bestonden de houses uit kansarme minderheden uit de onderste lagen van de maatschappij, die zich door middel van de ball competitions voor even succesvol, ongenaakbaar en zorgeloos konden voelen. De ball culture vormde een thuishaven voor mensen die buiten de scene vaak straatarm en afgeschreven waren. In het nachtleven van Lower Manhattan werden ze wél geaccepteerd en mochten en konden ze zijn wie ze wilden. 

Onschatbare waarde
Paris is Burning is rauw, realistisch, dolkomisch, op de juiste momenten ontroerend en bovenal ontzettend charmant. Sommige fragmenten geven effectief weer hoe schrijnend de situatie in Lower Manhattan soms was. Tegelijkertijd is er ruimte voor luchtigheid, zodat de ‘serieuzere’ fragmenten niet te veel domineren en de documentaire niet cheesy sentimenteel wordt, zoals Amerikanen dat zo goed kunnen. Dat de documentaire oprecht aanvoelt en niet aanstellerig is met name te danken aan Livingstons ‘rechttoe-rechtaan’-manier van regisseren. Geen dramatische muziek of emotionele close-ups te bespeuren.

Het zal je verder niet verbazen dat veel LHBT’s – zeker degenen wiens bakermat in de New Yorkse LHBT-scene gevormd is – de documentaire als een cruciale belichting van hun roots beschouwen. Paris is Burning belicht het einde van de ‘Gouden Eeuw’ van NYC's ball culture. Uitspraken als 'category is: cheesecake!' en 'serving executive realness', die regelmatig worden gebruikt in RuPaul's Drag Race, zijn citaten uit deze film. De docu is ontzettend vermakelijk en brengt uiteenlopende klassen, rassen en persoonlijkheden moeiteloos samen. Een pareltje dat je zeker een keer gezien moet hebben! 

En dat word je vrij makkelijk gemaakt: Paris is Burning is namelijk integraal te zien op YouTube. Popcorn erbij, lichten uit en gaan!

TEKST: Naz Taha