In de vierde aflevering van de Amerikaanse televisieserie Transparent bezoekt moeder Maura, voorheen vader Mort, samen met haar twee dochters het publieke toilet van een winkelcentrum. Aldaar twijfelt ze welk hokje ze zal nemen: dames of heren. Uiteindelijk kiest ze toch voor het damestoilet. Als ze vervolgens in de rij staat te wachten, wordt ze door twee puberende meiden en hun moeder geïdentificeerd als biologische man – Maura heeft pas net haar coming-out gehad. Inmiddels gaat Maura in haar sociale leven door als vrouw, zowel qua kleding en haarstijl als gedrag, maar biologisch is ze nog man. Het mondt uit in een vervelende discussie die Maura doet besluiten maar te vertrekken.

Deze toiletscène drukt mooi uit hoe gecompliceerd het is voor veel transmensen om gebruik te maken van openbare toiletten. Niet alle transmannen en -vrouwen kiezen er namelijk voor om een medisch traject in te gaan zoals ik dat momenteel doe. Voor hen wordt het man- of vrouwzijn niet gedefinieerd aan de hand van hun seksuele gevoelens, maar bijvoorbeeld door hoe zij zich in het algemeen voelen of enkel door hun sociale rol. Een openbaar toilet, alleen voor mannen of vrouwen, biedt weinig ruimte voor de diversiteit aan genderidentiteiten die er alleen al in Nederland rondlopen. Ik merk zelf dat ik het nog best lastig vindt om op mijn werk gebruik te maken van het herentoilet, maar het damestoilet is gewoon geen optie meer. Gelukkig bieden de invalidentoiletten uitkomst. In deze fase van mijn transitie voel ik me immers nog wat mindervalide. Het is natuurlijk niet echt een oplossing, maar het kan altijd nog een graadje erger. 

Op dit moment worden er in enkele van de Verenigde Staten (Florida, Texas en Kentucky) nog wetten voorbereid door republikeinen die transmensen verplicht stellen om gebruik te maken van de publieke toiletten die horen bij hun biologische geslacht. Dat zou niet alleen betekenen dat zij beboet kunnen worden voor het gebruik van het gewenste toilet; het kan zelfs aanzetten tot een heuse heksenjacht met alle gevolgen vandien. Diverse nieuwsberichten schetsen het beeld dat mensen worden aangezet om de betreffende transpersonen te fotograferen en aan te geven. Hoe realistisch dit beeld is weet ik niet, maar de ideeën van deze conservatieve politici stammen natuurlijk uit de middeleeuwen. Gelukkig is er veel weerstand tegen de invoering van deze wetten, niet alleen door politici, maar ook door de transgemeenschap zelf

Goh, ben ik even blij dat ik gewoon in een ruimdenkende stad in Nederland woon. Dat neemt echter niet weg dat het idee van aparte toilethokjes voor mannen en vrouwen toch best achterhaald is anno 2015. Vooral als je bekijkt hoeveel hokjes er wel niet in het woord LGBTT2IQ (Lesbisch, Gay, Biseksueel, Transgender, Transseksueel, Two-spirited, Interseksueel en Queer) zitten. Dan kunnen er best nog wat toilethokjes bijgebouwd worden lijkt me zo. Of, nog beter, worden verwijderd.

X

Toby 

*De naam Toby is uit privacyoverwegingen gefingeerd. Vragen aan Toby? Plaats ze in de reacties of stuur ze aan redactie@gay.nl. Wij zorgen dat ze bij hem uitkomen.