Rafael (23) leerde zijn vriend kennen via een datingapp. Zelf is hij hiv-negatief, zijn vriend heeft hiv. Rafael: 'Hij vertelde vrij vroeg in ons eerste gesprek al dat hij hiv-positief is. Maar hij legde ook meteen uit dat het hiv-virus bij hem ondetecteerbaar is. Ik had daar al eens over gelezen, ik wist al wat het betekent. Dat maakte dat ik er niet heel erg van schrok. Dat hij hiv-positief is, was voor mij geen belemmering om met hem af te spreken. Gelukkig, want anders had ik nooit geweten wat voor fijne vent hij is.'

Undetectable
Iemand is ondetecteerbaar als hij hiv-positief is maar hiv-remmers neemt en het gebruik van die medicijnen dusdanig effectief is dat het virus niet meer te meten is in iemands bloed. Je kunt hiv dan eigenlijk niet meer overdragen. 

'De kans dat iemand die ondetecteerbaar is hiv overdraagt, schatten we in als één op honderdduizend', zegt Godelieve de Bree, hiv-specialist bij het Amsterdamse ziekenhuis AMC. 'Het risico is zo klein dat je er eigenlijk niet bang voor hoeft te zijn.'

Betekent dit dat je het condoom weg kunt laten als iemand ondetecteerbaar is? De Bree: 'Binnen een vaste relatie kun je dit overwegen. De hiv-positieve partner moet dan wel sinds tenminste zes maanden ondetecteerbaar zijn, zorgvuldig zijn in het gebruik van medicatie en regelmatig op controle gaan.'

Rafael vertelt dat hij bij de eerste keer seks met zijn vriend een condoom gebruikte, de tweede keer niet meer. 'In het begin heb ik hem veel vragen gesteld over hoe het precies zit. Dat gaf me voldoende vertrouwen om het al vrij snel zonder condoom aan te durven.'

Eerst testen op soa’s
De Bree adviseert om beide partners eerst te laten testen op eventuele andere soa’s voor je besluit het condoom weg te laten. De Bree: 'Sommige soa’s veroorzaken een beschadiging van het slijmvlies. Op dit moment is nog niet uit te sluiten dat er dan toch een klein risico bestaat op overdracht van hiv. Daarom is het verstandig om gewoon condooms te blijven gebruiken als je relatie niet monogaam is.'

Rafael: 'We zijn monogaam. Wel heb ik me onlangs nog eens laten testen. Ik ben nog steeds hiv-negatief. Ik ben ook met mijn vriend meegegaan naar een consult bij zijn hiv-behandelaar. Ik vond het prettig om vragen te kunnen stellen en van een specialist te horen dat er inderdaad eigenlijk geen risico is. Op internet kun je van alles lezen over wat ondetecteerbaar zijn betekent, maar het is fijn om het te horen van iemand die alle ins en outs kent en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen.'

PrEP niet nodig
Recent startte de GGD in Amsterdam een proefproject waarbij een kleine vierhonderd hiv-negatieve mannen die seks hebben met mannen preventief hiv-remmers gebruiken (PrEP) om zichzelf te beschermen tegen hiv. Is het raadzaam om PrEP te gebruiken als je partner hiv-positief is en jij negatief bent? De Bree: 'Als de hiv-positieve partner ondetecteerbaar is en consequent is in het gebruik van zijn medicatie, is het risico op overdracht voldoende afgedekt. Om als hiv-negatieve partner dan PrEP te nemen - met de eventuele bijwerkingen die die medicatie heeft - is niet nodig.'

Rafael: 'PrEP heb ik eigenlijk niet eens overwogen. Mijn vriend is positief, ja, maar het is niet iets dat voortdurend in mijn achterhoofd speelt als we seks hebben. Eigenlijk ben ik er helemaal niet mee bezig. Hiv is in onze relatie niet echt een factor.'

Meer lezen
Op Man tot Man lees je meer over hiv binnen relaties, PrEP en alle andere onderwerpen waar je in je seksleven mee te maken kunt krijgen. Ook kun je een soa-test aanvragen via Testlab en online een afspraak maken voor je hepatitis B-vaccinatie.