Sanne (foto, midden) begon haar carrière bij UvA Pride, was betrokken bij de oprichting van L’HBTQ Magazine en was actief als trainer, peer educator en projectcoördinator bij Diversion, waar ze vorig jaar met het project 'Gelijk=Gelijk?' de LHBT-innovatieprijs van het ministerie van OCW in de wacht sleepte. ‘Ik ben nu zes jaar uit de kast. Sindsdien ben ik altijd actief bezig geweest bij en met stichtingen die zich bekommeren om diversiteit. Ik mis eigenlijk een stukje dat veel LHBT-jongeren hebben; het in de kast zitten als puber. Die ervaring heb ik niet, want ik wist dat toen niet van mezelf. Ik was er totaal van overtuigd dat ik op mannen viel en kwam er pas op latere leeftijd achter dat ik vrouwen interessanter vond. Ik kan me echter goed verplaatsen in de thematiek omdat ik als peer educator constant in aanraking kwam met de ongefilterde meningen van jongeren. Ze zijn goudeerlijk maar vaak ook snoeihard.’

Alle oprichters van het bedrijf hebben veel ervaring met diversiteit. IncInc bestaat verder uit onder andere Laurens Buijs en Marvin Burchartz (mede-oprichters UvA Pride en KLM over the Rainbow). Marijn Siebel doet uitgebreid onderzoek naar LHBTQ-acceptatie in Nederland en is bij alle workshops die het bedrijf geeft aanwezig als etnograaf. ‘Hij tekent op hoe de omgangsvormen binnen het bedrijf in kwestie zijn en wat wij kunnen doen om die aan te passen. Wij kunnen die kennis ook weer gebruiken om onze aanpak verder door te ontwikkelen.’ Ook de Oegandese Saphinah Anick is vanaf het begin betrokken geweest bij de ontwikkeling van IncInc. Zij zette zich als activiste in voor LHBTQ-acceptatie in Oeganda en is raadsvrouw op het gebied van seksualiteit, religie en identiteit. 'Als Oegandees, moslim en lesbienne is Saphinah ervaringsdeskundige bij uitstek in het verenigen van diversiteit. Tijdens haar asielprocedure hier in Nederland is ze daarbij met de hele wereld in aaraking gekomen. Volgens haar is uitsluiting áltijd te voorkomen.'

‘Ik kan als lesbische vrouw niet vertellen hoe het is om als transgender op de werkvloer te staan’

Hoewel IncInc discriminatie in de brede zin aankaart, ligt de focus op LHBT-thematiek. ‘Tot welke minderheidsgroep je ook behoort, de sentimenten zijn meestal hetzelfde. Het gevoel van een grote groep die op een bepaalde manier naar je kijkt en je vertelt hoe je je moet gedragen, of je niet veilig of vrij voelen om jezelf te kunnen zijn komt bij alle minderheden voor. Of je nu gay bent of een donkere huidskleur hebt, bijvoorbeeld.’ 

Ieder van de oprichters is ervaringsdeskundige op zijn eigen gebied, maar vanuit die ervaring alleen kunnen ze niet de bredere problematiek blootleggen. Daar komen de zogeheten Pride Models van pas. ‘Ik kan niet vertellen hoe het is om als transvrouw op de werkvloer te staan. Daar heb je iemand voor nodig die dat verhaal kent en ervaart. De Pride Models zijn ervaringsdeskundigen op specifieke gebieden. Zij vertellen tijdens een training hun eigen verhaal en we gebruiken hun input ook ontzettend wanneer we een workshop of training geven. Aan de hand van hun adviezen helpen we een bedrijf hun beleid aan te passen. Er wordt namelijk nog veel te vaak óver in plaats van mét minderheden gesproken. Zo’n persoonlijk verhaal maakt het ook makkelijker voor een grote groep om zich in de thematiek in te leven. Wij houden als trainers het overzicht en zetten de workshop of training in elkaar. Het is een heel fijne combinatie.’

Sanne benadrukt dat er de laatste jaren wat betreft diversiteit in het bedrijfsleven al veel vooruitgang is geboekt. ‘Workplace Pride zet grote bedrijven aan tot het ondertekenen van een intentieverklaring voor beter LHBT-beleid op de werkvloer, Diversiteit in bedrijf doet dat ook aan de hand van een charter, vooral op MKB-vlak. Er wordt van bedrijven ook echt verwacht dat ze iets doen wanneer ze die verklaring ondertekenen. Wij bieden die service aan, wij helpen ze actief hun beleid ten opzichte van LHBT-werknemers te verbeteren. We geven trainingen op maat en bepalen samen met het bedrijf hoe we invulling geven aan de workshop.’

‘Een bedrijf moet diversiteit niet als een “moetje” zien’

IncInc benadert ook actief bedrijven. ‘Vanuit dat idee zijn we ook bij elkaar gekomen. Heel veel bedrijven laten zien dat ze voor diversiteit staan, maar het is vaak niet duidelijk wat daarachter zit. Soms is het een lege huls, en wij helpen ze graag er invulling aan te geven. Supertof dat er zoveel bedrijven meevaren tijdens de Gay Pride bijvoorbeeld, maar vaak is wel de vraag wat zij werkelijk doen voor hun werknemers in de rest van het jaar. Ik denk ook dat als een bedrijf met zo’n optocht puur meevaart voor het plaatje, dat ze zichzelf in de vingers snijden. Het valt op. Mensen gaan erachteraan. Wij willen expliciet niet een eenmalige injectie diversiteit geven binnen een bedrijf, we gaan voor een lang traject, waarbij nazorg hoog in het vaandel staat en we een beleid achterlaten. De bedrijven die bij ons iets afnemen houden we, in overeenstemming, in de gaten. Er wordt alleen niet van buitenaf meegekeken, maar van binnenuit. Er zullen ook bedrijven zijn die het een keertje willen afvinken en zich op die manier op de kaart willen zetten, maar een bedrijf moet diversiteit niet als een “moetje” zien. Als iemand zich vrij kan voelen op de werkvloer, is dat voor een bedrijf in heel veel opzichten gunstig. Mensen gaan fijner met elkaar om, er is minder ziekteverzuim. Het levert de manager financieel daadwerkelijk wat op. Er zijn veel onderzoeken naar gedaan die deze conclusies onderstrepen. We stoppen onze bevindingen ook terug in de wetenschap.’

De eerste bedrijven beginnen zich al actief te melden bij IncInc. ‘We hebben bij het UWV net een workshop gegeven over transgenders. Ze zaten daar bijvoorbeeld erg met de vraag wat te doen wanneer een transgender zich inschrijft bij het UWV. Moet een bedrijf weten of die persoon als man of vrouw is geboren of niet? Deze week heeft het Ministerie van Defensie zich bij ons gemeld. Ik vind het heel gaaf dat zij ons daar actief voor hebben benaderd. Die workshop zal met name focussen op LHBT-vluchtelingen. We zijn ook in gesprek met AZC’s en we gaan een workshop geven bij de Hogeschool Rotterdam. Bedrijven voelen duidelijk dat ze iets met de thematiek moeten.’

Of bepaalde sectoren de hulp van IncInc meer nodig hebben dan anderen, durft Sanne niet te zeggen. ‘Ik zou momenteel vervallen in vooroordelen als ik daar uitspraken over doe. Ik denk dat het ontzettend verschilt per bedrijf. Sommige bedrijven kunnen je enorm verrassen, wanneer er iemand aan het roer staat die veel oog heeft voor diversiteit, bijvoorbeeld. Een bedrijf waar je van tevoren verwacht dat het wel goed zit met inclusie kan echter net zo goed vies tegenvallen. Over een jaar kunnen we denk ik beter zien of er bepaalde “probleemsectoren” zijn.’

Meer lezen over IncInc of een workshop aanvragen voor jouw bedrijf? Neem een kijkje op de website.

Coverbeeld: Tomek Dersu Aaron