Uit de kunst

"Wat is dat precies, een normale man?"

Theatermaker Igor Vrebac

Leestijd: 3 minuten - door Winq redactie op 01 maart 2016

Bestaat er een hokje voor de homo sapiens? Die vraag tracht theatermaker Igor Vrebac (29) te beantwoorden met zijn eerste onafhankelijke voorstelling Homo Sapiens. ‘Dat hokje bestaat, geloof ik, maar mensen mogen zich daar flink wat bewuster van zijn.’

In essentie betekent het woord homo ‘gelijk’, maar in de praktijk wordt het vaak in de mond genomen met een heel andere betekenis in gedachten. "Dat is niet alleen een probleem van de jeugd. Bij voetbalwedstrijden lijkt het woord homo een gangbaar, bijna verantwoord scheldwoord. Ik woon zelf in de buurt van de Amsterdam ArenA en hoor het passerende voetbalsupporters met regelmaat roepen naar elkaar en andere voorbijgangers. Soms bedoelen ze het grappend, soms kwetsend, maar in beide gevallen lijken ze helemaal niet te beseffen dat ze er iemand mee mee krenken. Toch interessant dat hetzelfde niet opgaat voor het woord hetero."

"Deze voorstelling is over de mens, voor de mens en met de mens gemaakt"

In Homo Sapiens neemt Igor de vorm aan van een Mattaccino, een soort Italiaanse nar, die vroeger werd ingezet om de koning slecht nieuws te brengen wanneer niemand dat durfde. "De Mattaccino was een lelijk figuur, met een kromme rug en een grote neus. Er werd verondersteld dat iemand die reeds als paria werd gezien door de rest van de samenleving geen reden had om te liegen en dus altijd de waarheid zou spreken. Dat gegeven heb ik als uitgangspunt genomen om in mijn voorstelling waarheden te vertellen. Ik vermeng in Homo Sapiens feiten uit de geschiedenis met voorspellingen over de toekomst van homo’s. Uiteindelijk transformeert de Mattaccino in de voorstelling in een 'normale man'.

Maar wat is dat precies, een normale man, hoe ziet zo iemand eruit? En als je anders bent, kun je dan eigenlijk toch als normaal gezien worden? Die vragen komen allemaal aan bod. De normale man schuilt volgens mij in iedere homoseksuele man, maar wordt niet of nauwelijks erkend door de maatschappij."

Igor is geboren in Sarajevo (Bosnië, toen nog Joegoslavië). In 1994, tijdens de Joegoslavische Burgeroorlog, vluchtte hij met zijn ouders en jongere broer naar Nederland. Hij groeide op in Haren, vlak bij Groningen. Na twee jaar Theater Film en Theaterwetenschappen te studeren in Utrecht, begon hij in 2008 aan de Amsterdamse Theaterschool. In 2012 studeerde hij af en ontwikkelde hij deze eerste onafhankelijke productie. "Het project werd bij verschillende fondsen afgewezen, maar de noodzaak voor het maken ervan was voor mij dermate groot dat ik het via crowdfunding heb geprobeerd. Uiteindelijk is me dat gelukt. Ik denk dat de voorstelling er daarom nog steeds staat, omdat-ie met zoveel liefde is gemaakt en gesteund. De voorstelling is over de mens, voor de mens en met de mens gemaakt."

"Amsterdam barst van de meningen, vooral over elkaar"

Eerder trad Igor met Homo Sapiens ondere andere op tijdens het ACT Festival in Bilbao (Spanje) en het MESS Festival in Sarajevo. In beide gevallen werd de voorstelling lovend ontvangen. "In Spanje was ik niet zo bang voor de reacties, in Bosnië lag dat anders. Ik stond daar met meer zenuwen, maar dat was vooral aan mezelf te wijten. Ondanks dat ik zelf vind dat homoseksualiteit normaal is en geen ziekte of keuze, was ik wel bang dat ze me er anders gingen zien of dat het publiek mijn homoseksualiteit reden genoeg zou vinden om me buiten het theater op te wachten. Er heerst nogal een taboe over dat onderwerp in mijn vaderland. Dat nodigt aan de andere kant juist uit om een dergelijk stuk, dat hun horizon tracht te verbreden, daar op te voeren. Er waren in Bosnië overigens wel mensen die tijdens de voorstelling opstonden en wegliepen. Dat doet wel wat met je, maar aan de andere kant ging ik er juist met nog meer passie tegenaan voor de mensen die bleven zitten."

Heeft zijn boodschap ook relevantie in het zo tolerant geachte Amsterdam? Igor denkt van wel. "In Amsterdam kan veel, maar niet alles. Ik woon er inmiddels zes jaar en heb in die tijd veel zien veranderen. Mensen zijn angstiger geworden. De stad is zo groot en telt zoveel verschillende nationaliteiten, dat het barst van de meningen, vooral over elkaar. Met deze voorstelling wil ik mensen ertoe bewegen om de blik meer inwaarts te richten. Bijna niemand kijkt meer naar zichzelf. Iedereen heeft zijn eigen verhaal, maar lang niet iedereen lijkt zich daarvoor te interesseren. Ik probeer te vertellen dat ik gewoon een man ben, ongeacht wat voor muziek ik luister, welke clubs ik bezoek, wat ik draag, wat voor films ik kijk. Dat is allemaal aan smaak verbonden. Uiteindelijk is iedereen gewoon een mens, een levend wezen, dat ademt en leeft."

Homo Sapiens is op 5 maart om 20.30 uur te zien in het Compagnietheater te Amsterdam. De voorstelling is Engels gesproken. Kaartjes kosten € 12,50 per stuk.

Coverbeeld: Bart Grietens

Advertentie
Advertentie
Delen op

Winq in je inbox

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks een overzicht van de beste artikelen.

Magazine 96

Deze keer: Van Gogh-directeur Axel Rüger en 10 jaar Queer Palm

Neem een abonnement

Geef cadeau