Bij aankomst in Brussel is de nasleep van de aanslagen nog altijd duidelijk zichtbaar. Het centraal station barst van de beveiliging en het Beursplein ligt nog vol met inmiddels wegrottende bloemenkransen. De regenboogbanieren hangen wel als elk jaar trouw aan de zuilen van de Beurs van Brussel, maar dit keer zijn ze voorzien van zwarte rouwlinten. Het Marriott Hotel, dat normaliter een perfect uitzicht biedt op het hoofdpodium – tevens het vertrekpunt van de parade – biedt nu een aanblik op het wat treurig ogende monument. De toon voor het weekend is gezet: er zal uitbundig worden gevierd – misschien wel meer dan ooit tevoren – maar het is wel een Pride met een rouwrandje. 

De rouwboeketten die al meer dan twee maanden op het Beursplein liggen vormen inmiddels een treurig gezicht.‘We hadden verwacht dat dit inmiddels, bijna twee maanden later, al opgeruimd zou zijn’, vertelt Alan de Bruyne, medeorganisator van de Pride. ‘De burgemeester wilde het echter voorlopig nog laten staan. Het was meteen duidelijk dat we daar dus niet de opening konden houden. Dansen en feesten op een plek waar slachtoffers worden herdacht, is niet bepaald respectvol. Ook de parade kon er niet langs rijden.’

‘De aanslagen hebben gezorgd voor polarisatie in de Belgische gemeenschap, wij wilden mensen juist bij elkaar brengen’

Twee weken na de aanslagen in maart kwam het bestuur van The Belgian Pride bijeen. De meningen over het door laten gaan van de viering waren zeer verdeeld. ‘Er waren stemmen voor om de pride dit jaar niet plaats te laten vinden, omdat het onverantwoord zou zijn’, vertelt organisator Alan de Bruyne. ‘Maar er waren ook mensen die vonden dat we ons meer dan ooit moesten inzetten om de pride kostte wat kost door te laten gaan, in ongewijzigde opzet. Tenslotte waren er genoeg stemmen om de pride wél te laten plaatsvinden, maar in aangepaste vorm. De aanslagen hebben gezorgd voor polarisatie in de Belgische gemeenschap. Als team wilden we mensen juist bij elkaar brengen en een statement maken.’

De regenboogbanieren hangen wel aan de zuilen van de Beurs, zij het met een rouwlint eromheen.De organisatie was het erover eens dat zij niet zelfstandig konden bepalen of de pride wel of niet door kon gaan en besloten het over te laten aan de burgemeester en autoriteiten. Uiteindelijk werd besloten de pride door te laten gaan, maar niet op het Beursplein. En zo geschiedde. De Beurs, normaal het begin- en eindpunt van de pride-optocht en het epicentrum van de diversiteitsviering, is dit jaar ingeruild voor de Kunstberg. Veel verschillende partijen hebben zeggenschap over het gebied, dus het was voor de organisatie flink lobbyen om de opening daar te kunnen organiseren. ‘Maar het is een enorm goede keuze om de opening daar te houden, want het gebied wordt niet bewoond. Niemand kan zich in de gebouwen verstoppen, en het gebied kan volledig worden afgesloten. Dat zorgt voor extra veiligheid’, aldus De Bruyne. Bij aankomst op het openingsfestival is de beveiliging inderdaad zeer streng. Niemand kan ongezien het terrein op- of afsluipen zonder zijn of haar tas goed te laten controleren.

In de openingsspeeches ligt dit jaar een duidelijke focus op het verbeteren van transgenderrechten.

‘België heeft haar zinnen duidelijk gezet op een eerste plek in de Rainbow Europe-index’ 

De openingsreceptie vind dit jaar plaats in de Koninklijke Bibliotheek, die grenst aan de Kunstberg. België staat momenteel op de tweede plek  in de Rainbow Europe Index van de European Region of the International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (Nederland moet het doen met een treurige tiende plek.) Dat lijkt de Belgische regering zich maar al te goed te beseffen. Kosten noch moeite werden gespaard, de champagne vloeide rijkelijk en zelfs premier Charles Michel geeft acte de présence. De focus deze Pride ligt, luisterend naar de diverse speeches die worden gegeven, duidelijk op de mazen in de Belgische wet betreffende transrechten. Het is het laatste punt dat aangepast dient te worden wil België volgend jaar kans maken op de eerste plek. De organisatie pleitte ervoor om de sterilisatie-eis, het medisch attest, de verplichte diagnose en de onomkeerbaarheid te verwijderen uit de wetgeving.

Zelfs premier Charles Michel was aanwezig bij de opening. Zie je het al voor je, Mark Rutte bij de opening van Gay Pride?Nadat de openingswoorden gesproken zijn, verplaatst de crème de la crème van de Belgische LHBT-gemeenschap zich naar het aanzienlijk meer bescheiden podium dan vorig jaar. Wel was de vertrouwde openingsact LaDiva Live aanwezig, die het speciaal voor The Belgian Pride gecomponeerde ‘Love Is On Its Way’ ten gehore bracht, terwijl een gigantische regenboogvlag over het dansende publiek heen werd gehezen. Ook in dit nummer is de hoofdboodschap van deze Pride duidelijk aanwezig (‘Don’t be afraid. Love has no gender, love has no race, love has no border, love has no age.’)

Hierna kon de parade van start gaan. Normaal gesproken rijdt deze in een cirkel om de Beurs heen. ‘Dit jaar hebben we de route iets ingekort, waardoor het voor de politie iets makkelijker werd om het gebied rondom de parade te beveiligen’, aldus De Bruyne. ‘Er is ook meer beveiliging dan ooit tevoren. De Village is voor de opening grondig doorgespit, onder andere met politiehonden, en alle bezoekers werden extra gecontroleerd. The Belgian Pride 2016 is de meest beveiligde pride ooit.’ Om te compenseren voor de iets kortere parade en de vrij minimale communicatie, kwam de organisatie in de weken voor het grote weekend met creatieve oplossingen om de zichtbaarheid van de Pride te vergroten. Zo reden er een bus en tram in regenboogkleuren door de stad om aandacht te vragen voor de Pride-vieringen, op initiatief van Brussels Minister van Openbare werken en Mobiliteit Pascal Smet (voorheen minister Gelijke Kansen).

De Pride-parade nam dit jaar een iets andere route. © ZiZo

‘Pride plus Songfestival is dubbel feest, zou je denken. Dat bleek een misvatting’

De beslissing om de Pride-parade en de opening te verplaatsen naar de Kunstberg kon niet gelijk rekenen op support van de horeca-uitbaters, gezien hiermee een afstand ontstond tussen hun straatfeesten en de andere roze festiviteiten. Een loze angst, zo bleek, want de Kolenmarktstraat en de Plattesteen, Brussels dichtstbevolkte gaystraten, waren deze Pride propvol als ieder jaar.

In de Kolenmarktstraat en Plattesteen werd de liefde volop gevierd.Op het gebied van feestjes was er in tegenstelling tot voorgaande jaren meer te beleven dan ooit. Waar vorig jaar vooral de circuitscene goed vertegenwoordigd was, was er nu een vele malen breder palet om uit te kiezen. Zo kon je terecht bij Los Ninos, een queerfeest in een oud pakhuis; een speciale Pride-editie van het populaire FLY en de officiële afterparty in de Bonnefooi, met oer-Brusselse dj’s. Ook de circuitscene, die in Brussel nog altijd enorm leeft, werd uiteraard op haar wenken bedient. Op zaterdag vierde nieuwkomer Revelation zijn 2-jarige bestaan; onder meer Jon Frost (UK) verzorgde er een zeer fijne set. Op zondag organiseerde La Demence – sinds jaar en dag een van Europa’s grootste circuitfeesten – een lekkere Lollipop-editie. Wie overigens niet al te vroeg de club in dook en een ommetje nam over de Grote Markt, was getuige van de prachtig in regenboogkleuren verlichte gebouwen aan het plein. Dit kunstje zou Amsterdam Pride eigenlijk per ommegaande moeten toepassen op het Paleis op de Dam en het Rijksmuseum. 

De gebouwen aan de Grote Markt werden bij zonsondergang prachtig verlicht. © ZiZoWij dachten als naïeve Hollanders dat het feit dat de finale van het Eurovisie Songfestival samenviel met de Pride-vieringen dubbel feest betekende. Dat bleek een misvatting. Jammer, want België had dit jaar met Laura Tesoro’s ‘What’s The Pressure’ een serieuze kanshebber, die we bijna net zo hard toejuichten als onze Douwe. Na zo’n vijftien barmannen, nietsvermoedende voorbijgangers, kassamedewerkers en dragqueens om een tip te hebben gevraagd, vonden we echter welgeteld één gaycafé dat de finale live uitzond: ‘L’Homo Erectus’. Jammer genoeg bleek daar bij aanvang het geluid dik 30 seconden achter te lopen op het beeld, waardoor we onze met liefde vastgehouden plekjes aan de bar met enige tegenzin toch maar hebben ingeruild voor de tv op de hotelkamer.

De mannen van Mister B verleenden hun medewerking aan het 2-jarig jubileum van Revelation.De Bruyne kijkt terug op een succesvolle editie van de pride, waar uiteindelijk 60.000 man op afkwam. ‘Op organisatorisch vlak was het een nachtmerrie, maar we mogen trots zijn op het eindresultaat. Ik ben er enorm trots op dat het gelukt is om alle verschillende partijen samen te laten werken, om zich gezamenlijk in te zetten om ook dit jaar, júist dit jaar, een succes van de pride te maken.'

  • Erheen: Brussel is weer makkelijker dan ooit te bereiken met NS International. Vanaf Amsterdam Centraal rijdt een rechtstreekse trein naar Brussel Centraal.
  • Slapen: Voor een perfect uitzicht op de Pride-festiviteiten (met uitzondering van dit jaar) boek je een kamer in het Marriott Hotel aan het Beursplein. Met een beetje geluk kun je vanuit je raam zelfs de prachtig in regenboogkleuren verlichte overheidsgebouwen zien.
  • Stappen: De Kolenmarktstraat en Plattesteen barsten van de gezellige kroegen in alle soorten en maten. Voor een wat heviger avondje stappen, kun je bijvoorbeeld terecht bij het maandelijkse FLY, Revelation of La Demence.

Tekst & Beeld: Martijn Kamphorst & Tom Haines