Toen ik begon met voorlichten, wist ik nog niet zo goed wat mij dreef. Wel wist ik dat het delen van nieuwslinkjes op mijn Facebook best nuttig kan zijn, maar niet echt zoden aan de dijk zet als je meer veiligheid en acceptatie wilt in de hele maatschappij. Via de documentaire Help! Een homo in de klas, hoorde ik over de teams die voorlichting geven over seksuele diversiteit. Dus hup, aangemeld en de klassen in om leerlingen gewoon eens kennis te laten maken met iemand die meer is dan alleen dat scheldwoord dat ze dagelijks in de mond nemen. 

‘Op de VWO’s in villawijken zijn de meningen vaak doordrenkt van politiek correcte schijntolerantie’

Maar wat dan? Wat is de inhoud en wat wil je dat leerlingen begrijpen aan het einde van de les? Een collega-vrijwilliger vertelde me wat haar motivatie was: ‘Van mij mogen ze zo negatief zijn over het onderwerp als ze willen, zolang er maar over gepraat wordt.’ En dat herken ik, want dan heb je tenminste meteen een goed gesprek. Zo vind ik les geven op een VWO in een villawijk eigenlijk niet zo spannend. Je moet de meningen uit zo’n klas losweken en ze zijn vaak doordrenkt van de politiek correcte schijntolerantie. Juist de interactie met een klas op een VMBO in een volkswijk vind ik leuk. En ja, daarbij passeren aanvankelijk de vooroordelen als ‘slap handje, wie is het vrouwtje, Gordon, omgebouwd lichaam en kontseks’ allemaal zonder aarzeling de revue. Een voorlichter hoorde laatst een leerling zeggen dat hij de schietpartij in Orlando niet eens zo erg vond. En een andere dat als je beste vriend uit de kast komt, je hem zou moeten vermoorden. 

Pijnlijk en confronterend… Maar ook niet zo gek. Want regelmatig ontmoet ik een klas waar leerlingen nog nóóit over deze onderwerpen hebben hoeven nadenken. Een volstrekt abstract begrip, soms door ouders of vriendjes opgeblazen tot een zonde, maar vooral iets wat ze nooit eerder hebben gelinkt aan iemand die ze persoonlijk hebben ontmoet. Ik stond onlangs voor een klas met nieuwe leerlingen uit Congo, Egypte en Sri Lanka, waarvan sommigen christelijk of islamitisch gemotiveerd waren in hun afkeuring. Geen van hen had ooit eerder een homo ontmoet, gehoord over transgenders of twee vrouwen zien zoenen. Dan weet ik dat we in anderhalf uur niet iedereen radicaal van gedachten gaan doen veranderen, maar wel dat we ze eens aan het denken zetten. 

‘Als je tenslotte uit de kast komt is zelfs de meest onrustige groep ineens aandachtig’

Na kennisoverdracht, discussies en spelvormen, zijn de laatste dertig minuten van de les gereserveerd voor vragen van de leerlingen. Meestal valt dan bij iemand het kwartje en vraagt diegene naar de identiteit van de voorlichters. Als je dan ten slotte in de klas uit de kast komt, is zelfs de meest onrustige groep ineens aandachtig. ‘Wanneer wist je dat, wat vindt je familie daarvan, heb je nu een vriendje, wil je later kinderen?’ En juist omdat ze zo onbevangen zijn, mogen ze, met genoeg respect, van mij heel persoonlijke vragen stellen. Vragen die ze mensen normaal niet eens zouden durven of mogen stellen, krijgen dan eindelijk een antwoord en een menselijk gezicht voor ze. Veel van hun vooroordelen nemen ze vervolgens terug. En als een leerling het toch met me oneens is, kunnen we als voorlichters op zijn minst het zwijgen doorbreken.

Een meisje kwam ooit onze les binnen en voelde eerst de behoefte om met harde stem ‘homo’s!’ te roepen. Aan het einde van de les zat ze naast me in de kring en zei: ‘Meneer, hierna hebben we pauze. Kunnen we niet nog een half uurtje doorgaan? Het is zo’n leuke les.’

Paul (25) is actief als voorlichter voor COC Haaglanden, woont in Delft en werkt in Amsterdam. Hij luistert graag Joni Mitchell en Janis Joplin, eet graag avocado's, studeerde Kunstgeschiedenis, draagt graag opvallende schoenen en zingt soms stiekem Una Paloma Blanca.

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebook-pagina van Voorlichting COC Haaglanden.