We warmen onze voorlichtingslessen vaak op met het Associatiespel om de terughoudendheid van de klas te doorbreken en te zien wat ze al weten. Leerlingen mogen alles, ja echt alles, noemen waar ze aan denken bij de term ‘LHBT+’. Dit schrijf ik op, tot het schoolbord helemaal vol is, en daaruit kiezen we onze onderwerpen. Leerlingen beginnen meestal voorzichtig met termen als ‘uit de kast’ en ‘discriminatie’, en niet veel later volgen de woorden ‘dildo’s, scharen, anale seks’. Maar de leerling die uit zichzelf ‘verliefd’ zegt, zet ik bewust even in het zonnetje. Want helaas komt die term vaak pas als laatste. 

'Een afwijkende relatie dwingt mensen blijkbaar tot denken aan de meeste expliciete uiting daarvan'

Wanneer je een verliefd stel hand in hand ziet lopen, zou je eerste gedachte ‘liefde’ moeten zijn. Deze twee mensen hebben karakters die verbonden zijn, een gedeelde geschiedenis en toekomst en zij vinden geluk en veiligheid bij elkaar. O, en ze zullen ook weleens seks hebben. Maar wanneer relaties van de norm afwijken, zoals bij twee mannen of twee vrouwen, komt bij veel mensen die gedachte aan seks ineens voorop te staan. Dat oordeel geldt ook voor bijvoorbeeld twee heel dikke mensen, of een zwarte man met een witte vrouw. Die ‘afwijkende’ relatie dwingt mensen blijkbaar tot denken aan de meest expliciete uiting daarvan.

Een wel heel direct voorbeeld hoorde ik in een mbo-klas. Daar zijn leerlingen vaak al wat ouder, soms hebben ze zelf al jonge kinderen. Die samenstelling geeft onze lessen een heel andere sfeer waarin discussies veel concreter worden. Aan leerlingen vragen wat ze zouden doen als hun kind uit de kast komt, is dan ineens veel directer dan bijvoorbeeld voor havo2.

Een van deze leerlingen was stellig dat voor haar een lesbische dochter makkelijker te accepteren is dan een homoseksuele zoon. Waarom? Omdat twee mannen elkaar kunnen pijpen na anale seks. En volgens haar hebben twee vrouwen dus veel hygiënischere seks.

'Onze lessen gaan over identiteit, het is dus geen seksuele voorlichting'

Natuurlijk ben ik het met haar oneens, maar ik sla nu even een praktische uitleg over condooms en vochtige doekjes en een hele hoop andere dingen over, en ga meteen naar mijn vraag… Hoe kan dit in vredesnaam de acceptatie van je kind bepalen? Seks is toch slechts een onderdeel? Dat zij zoiets denkt, zegt veel meer over haar eigen blik op de wereld en haar sekservaringen. Maar dat hoeft toch niks te zeggen over de identiteit van haar zoontje?

Gelukkig valt deze gedachtegang nog best praktisch om te draaien. Als een klas er écht zo graag over wilt praten – wat betekent dat ze ook oud genoeg voor een gesprek zijn – hebben we het Seksvormen Spel. Om geen valse verwachtingen te scheppen: we doen het ze niet klassikaal voor. Onze lessen gaan over identiteit, het is dus geen seksuele voorlichting. Ik ben fan van Dokter Corry, maar mijn les gaat niet over maandverband en soa’s.

Het Seksvormen Spel is eigenlijk best eenvoudig. Op het bord schrijven we alle slaapkamerhandelingen die de klas aandraagt onder elkaar: zoenen, strelen, neuken, beffen, pijpen, likken, klaarkomen, etc. Daarachter zetten we kolommen met ‘man-vrouw’, ‘vrouw-vrouw’ en ‘man-man’. Vervolgens is het aan de klas om te bepalen bij welke duo’s deze handelingen mogelijk zijn en welke dus een ingekleurd vakje krijgen. Zoenen kan iedereen, net als strelen en likken. Neuken lukt ook iedereen die wil, eventueel na het bestellen van wat speelgoed bij Wehkamp. Pijpen is vaak wel lastig voor de ‘vrouw-vrouw’-kolom, net als beffen voor de ‘man-man’ groep. Die laatste twee handelingen blijven dan leeg, terwijl de hetero’s daar wel een gekleurd vakje krijgen.

'Hetero's neuken ook, komen ook klaar en zoenen net zo makkelijk als homo's'

En zonder te veel op de plakkerige en persoonlijke details te focussen, krijgt de klas zo een compleet overzicht. Daaruit blijkt al snel dat hetero’s zo’n beetje het hele scala kunnen uitproberen, en dat doen ze zeker. Bij twee mannen of twee vrouwen zijn de opties weliswaar divers, maar zeker niet anders dan bij heteroseks. Hetero’s neuken ook, komen ook klaar en zoenen net zo makkelijk als homo’s. Dat geldt dus ook voor die jonge moeder die meteen aan pijpen na anale seks denkt: dat kan zij net zo goed uitspoken, maar vindt ze voor hetero’s nooit een probleem.

Zodra we die seksuele groepen vergeleken en dus genormaliseerd hebben, kunnen we het hebben over wat ons verder bezighoudt. En mocht een klas protesteren met gelach en ongemak, omdat het Seksvormen Spel ineens wel erg expliciet werd, zeg ik met een glimlach, “Maar daar vroegen jullie zelf toch naar?”.

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebook-pagina van Voorlichting COC Haaglanden.