Met het besluit van RTL om Zwarte Piet voortaan als een zwarte Piet te weren, is de discussie weer in volle hevigheid losgebarsten. Zelfs politici bemoeien zich ermee. Zo vlak voor de verkiezingen blijkt zelfs het vriendelijkste kinderfeest ooit de inzet van electoraal opportunisme. Ik vroeg mij af waar mijn houding in deze discussie eigenlijk vandaan komt. Ben ik simpelweg elitair en snap ik niet wat er leeft of is het iets anders?

Toen ik twaalf jaar was, ontdekte ik voor het eerst dat ik net even anders was dan de meeste kinderen om mij heen. Ik zat in de zesde klas van de Prins Bernhardschool in Sliedrecht. Schuin voor mij zat Jaimie. Hij had donkerbruin haar en bruine ogen waarmee hij ondeugend de wereld in keek. Ik had hem eerst niet zo door, tot het lente werd en hij op school verscheen in een hemd dat altijd half open hing en waar soms een singlet onder zat, maar lang niet altijd. Ik vond het moeilijk mijn ogen van hem af te houden. Ruim een jaar later – ik zat inmiddels op de Da Costa MAVO, ook in Sliedrecht – kreeg ik door dat ik naar Jaimie keek omdat ik homo was. Ik realiseerde me dat ik anders was.

'De ervaringen van de minderheid zijn maatgevend voor de mate waarin je een beschaving beschaafd kunt noemen'

Al was het van de buitenkant nauwelijks zichtbaar, ik begon de mensen en de wereld om mij heen meer van buiten te bekijken, als een toeschouwer. Als je ontdekt dat je een andere seksuele oriëntatie hebt, dan word je behoorlijk op je plek gezet, en dat is buiten de groep. Niet dat de groep dat altijd wil, maar het gebeurt gewoon, omdat je anders bent en dus een aparte positie inneemt. Zeker in de eerste jaren was dit een moeilijke ontdekking en kostte het me veel moeite mijn plek in te blijven nemen. Ik kon er hoe langer hoe minder mee leven dat ik niet eerlijk durfde te zijn en dat heeft zijn sporen nagelaten. Deze ervaring is echter ook op een positieve manier elementair geweest voor wie ik geworden ben. Anders zijn, me bewust zijn van mijn aparte positie, maakt dat ik ook gevoeliger ben voor de positie van anderen die anders zijn, of: die behoren tot een minderheidsgroep.

Toen de Zwarte Pietendiscussie een paar jaar geleden begon, vroeg ik me gelijk af wat er achter de uitspraken van de tegenstanders van Zwarte Piet zat. Welke ervaringen gaan daarachter schuil? Ervaringen die ik waarschijnlijk nauwelijks kan bevroeden. En wat een moed, hoe dan ook, om iets te durven zeggen in een omgeving die zich zeker in eerste instantie nog van weinig kwaad bewust was. Een heuse coming-out. De verwijten zijn inmiddels niet meer van de lucht, over en weer. Toch wil ik bewust blijven kijken vanuit de positie van de minderheid, niet zelden de underdog. Hun ervaringen zijn, vind ik, maatgevend voor de mate waarin je een beschaving beschaafd kunt noemen.

Foto: Mgr. Madhatter