We beginnen onze gastlessen altijd pas als de docent erbij is. Wij komen voor de inhoud, de school bewaart de orde in de les. Zomaar binnenlopen bij een onbekende klas is namelijk best spannend. Ik kan me niet bezighouden met gesprekken over seksuele diversiteit én de leerlingen toespreken die niet goed meedoen. Daarom doet de docent mee in het kringgesprek en bewaakt hij of zij de afspraak dat we elkaar het komende uur met respect behandelen.

Bij deze les waren leerlingen nog erg onbekend met het onderwerp. Juist de leerlingen met een negatieve mening, gaven toe nog weinig kennis te hebben en nooit een homoseksuele man te hebben gesproken. Laat staan iemand die, zoals mijn collega, vertelt dat hij getrouwd is met een man. Ze stelden goede vragen en je zag langzaam het ijs dooien. Eigenlijk een les zoals we die vaker hebben.

‘De docent vergeleek homoseksualiteit met seks met dieren’

Ook toen de klas in discussie raakte over een mogelijke coming-out van je eigen kind, was de sfeer nog vrij ontspannen. Enkelen zeiden dat ze hun kind altijd zouden accepteren, anderen hadden daar op religieuze basis nog wat moeite mee. Prima, want dat is aanleiding voor een gesprek.

Tegen het einde van de les nam de docente ineens het woord: homoseksualiteit was volgens haar een zonde. Haar eigen kinderen leerde ze dat het een test is voor het leven na de dood, waar je niet aan toe mag geven. Ze gaf voorbeelden van vergelijkbare zonden: de verleiding om snoepjes te stelen in de winkel, polygamie, en – deze spande de kroon – ze vergeleek homoseksualiteit met de verleiding om seks te hebben met dieren.

Wat ze hier deed is ronduit schofferend en enorm schadelijk. Hoe zijn leerlingen hiermee immers voorbereid op hun toekomst en de beroepspraktijk? Hoe komt dit over op de leerlingen die misschien nog in de kast zitten? Haar kind zou ze altijd accepteren, zei ze er wel bij. Maar dat horen we vaker: iemand acht zichzelf heel sociaal en progressief, maar koppelt daar allerlei voorwaarden aan. En die test van haar, daar hoeft ze als heteroseksuele vrouw zelf nooit moeite voor te doen.

De impact van de docente en haar uitleg was heel groot. Mijn teamgenoot probeerde aan te geven dat haar vergelijking niet eerlijk was, maar de docente pareerde direct met een nieuwe zonde. In een poging het tij te doen keren, wilde ik de positief gestemde leerlingen aan het woord laten. Die wilden echter ineens niet meer praten. Van binnen was ik heel kwaad, maar een klassikale discussie met de docent werkt altijd tegen je. Resultaat: we konden geen kant meer op en de les was voorbij. Na afloop gaven de leerlingen mij geen hand meer.

‘Binnen de muren van de school is iedereen gelijk: ook voor de docent’

Ik baalde extra omdat dit mijn favoriete school is. Met leerlingen die mij zelfs op straat nog enthousiast aanspreken en vragen wanneer ik weer op bezoek kom. Toch zagen we ons genoodzaakt een schriftelijke klacht in te dienen tegen de docente. Mag zij deze gedachten zomaar uitdragen?

Een nagesprek met de schoolleiding volgde, waarin ik de situatie uit de doeken deed en vertelde hoe ongepast en pijnlijk ik deze ervaring vond. De schoolleiding was erg ontdaan – een van de leidinggevenden bleek zelf een lesbische vrouw: de docente had dus zelfs hun samenwerking onder druk gezet. Bewust noemde ik de naam van de docent pas als laatste, zodat ze onbevangen een beeld zouden vormen. De docent was geliefd en werkte er al jaren. Maar ook voor haar geldt een heldere regel binnen de muren van de school: iedereen is gelijk en wordt met respect behandeld. De docent moest op het matje komen.

Meerdere gesprekken tussen de schoolleiding en de docent volgden, met een paar maanden later een tweede bijeenkomst met mij erbij. De docent bood mij onmiddellijk en zonder aarzelen haar excuses aan. Ze was zich rot geschrokken en had totaal niet doorgehad dat haar persoonlijke mening zoveel pijn had aangericht. Ik wist niet wat er precies met haar was besproken, maar diepe spijt zag ik zeker. Ze zag de pijn ook aan mij, zei ze. De school had vaker met de worsteling tussen persoonlijke meningen en de professionele houding te maken. Vragen over politiek, actualiteit, religie … het komt allemaal aan bod bij leerlingen. Maar een docent hoort daar neutraal op te reageren, ook al heeft die een sterke mening.

‘Waarschijnlijk heeft deze docent nu een beter beeld van de lesopzet dan haar collega’s’

Vanaf nu wordt dit bij de docentencursus aangescherpt en kunnen wij de docenten om specifiekere begeleiding vragen. COC Haaglanden biedt niet voor niks docententrainingen aan, waarin de neutrale beroepshouding centraal staat. Ongeacht je persoonlijke meningen. De docent volgt nu een soortgelijke training en gaat haar bevindingen in het team presenteren. Wanneer wij terugkomen voor een nieuwe lessenreeks, is dit thema bij het docententeam opnieuw besproken.

Ik geloof oprecht dat deze docente in het gesprek mijn bezwaar begreep en spijt heeft. Haar woorden waren een enorme inschattingsfout, die ze nu zelf inziet. Ze heeft door alle gesprekken, waarschuwingen en de te volgen cursus waarschijnlijk zelfs een beter beeld van de lesopzet dan haar collega’s. Zelfs als haar mening niet is veranderd, weet ze nu wat de school wil uitdragen en wat haar positie moet zijn. 

Hoewel het tegen al mijn gevoel van logica in gaat, heb ik haar uitgenodigd om volgend jaar weer bij onze les aan te schuiven. Niet omdat ze het de vorige keer zo goed deed, maar omdat ze heeft aangegeven haar nieuwe kennis in de praktijk te willen brengen. Dat is waar leren om gaat, daarom geef ik les.

Omwille van de toekomstige samenwerking zijn de naam van de docent en de school niet vermeld.

 

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebook-pagina van Voorlichting COC Haaglanden.