'In principe hebben we alles in handen om een eind te maken aan de aidsepidemie. Dat kan in 2030. Maar de komende jaren gaan bepalen of we dat wel of niet halen', vertelt Louise. Ze is wel kritisch. Er moet nog veel gebeuren om dat voor elkaar te krijgen. 'In Rusland en de landen eromheen neemt het aantal hiv-infecties heel erg toe. Dat heeft alles te maken met de manier waarop er met kwetsbare groepen wordt omgegaan.' 

Problemen in Oost-Europa
Louise vertelt dat homo's, drugsgebruikers en sekswerkers erg worden gediscrimineerd in Oost-Europa. 'Ik was in Kirgistan, daar krijgen sekswerkers een condoom per dag. Dat schiet natuurlijk niet op. Ik maak me grote zorgen. Het aantal nieuwe hiv-infecties in de wereld is niet afgenomen, maar waarschijnlijk juist toegenomen, en dat terwijl internationale steun afneemt.'

In Oost-Europa en Centraal-Azië is het aantal nieuwe hiv-infecties vanaf 2010 met 57 procent gestegen, blijkt uit cijfers van het Aidsfonds. Dat is ook zichtbaar in de onderstaande grafiek uit het rapport 'Het virus dreigt te winnen'. 

Louise vertelt dat de aidsepidemie in Rusland uit de hand loopt. 'Er zijn nu één miljoen mensen in Rusland die leven met hiv, veel van hen hebben slecht toegang tot medicijnen. Rusland geeft wel geld uit aan de aidsbestrijding, maar dat gaat voornamelijk naar de algemene bevolking, die veel minder risico loopt.'

Doodsoorzaak nummer 1
Aids is wereldwijd nog steeds doodsoorzaak nummer één onder jonge vrouwen volgens Louise. 'Meisjes hebben vaak niet veel in te brengen tegen mannen. Ze vragen wel om een condoom, maar worden vaak overmand. Ik geloof dat 35 procent van de jongeren in Afrika onvoldoende kennis heeft om zichzelf te kunnen beschermen. Seks zit daar in de taboesfeer.' 

Al acht jaar is Louise actief in de strijd tegen aids. 'Ik was in Kirgistan op bezoek bij een LHBT-organisatie voor jongeren. In die samenleving wordt er verwacht dat je voor je 25ste trouwt. Er was daar een jongen die niet meer naar zijn ouders ging. Die vroegen hem altijd wanneer hij ging trouwen en kinderen kreeg. Hij wist zelf allang dat dat niet ging gebeuren. Hij kon alleen zichzelf zijn in een beperkte kring. Een transjongen vertelde dat hij heel veel moeite had met zijn identiteitspapieren. Zijn uiterlijk kwam totaal niet overeen met de foto's op zijn papieren. Ze hebben alleen elkaar, en toch zijn ze bezig met het vechten voor hun rechten. Heel erg dapper. Dat maakt ook dat ik mijn werk wil doen.'

19 miljoen mensen krijgen geen behandeling 
Momenteel leven 37 miljoen wereldwijd met hiv, 18 miljoen van hen hebben geen toegang tot behandeling. 'Je kunt een tijd leven met hiv, maar op een gegeven moment word je ziek. Als je dan geen hiv-remmers slikt, ga je gewoon dood. Maar je moet ze natuurlijk wel kunnen slikken, zonder dat je in een gevangenis wordt gezet of je baan verliest.

'In de komende jaren kunnen we tien miljoen doden voorkomen'

Toch wordt de internationale steun voor hiv en aids minder. 'Het lijkt een ver-van-ons-bedshow te worden. Mensen zien het als iets dat zich alleen afspeelt in Afrika. We hebben wel andere problemen. Als we nu niets doen, denk ik dat het probleem weer heel erg uit de hand gaat lopen; het wordt volgens mij oncontroleerbaar en onbetaalbaar. Als we nu wél iets doen, kunnen we in de komende jaren tien miljoen doden en achttien miljoen nieuwe hiv-infecties voorkomen.'

Er moet veel gedaan worden om aids de wereld uit te helpen, zo valt te lezen in het Aidsfonds-rapport 'Het virus dreigt te winnen'. Alle mensen met hiv moeten worden behandeld met hiv-remmers, het aantal nieuwe hiv-infecties per jaar moet dalen tot onder de 200.000 (in 2015 was dit 2,1 miljoen), het aantal sterfgevallen per jaar moet dalen tot onder de 200.000 (in 2015 waren dit er 1,3 miljoen) en het discrimineren van mensen met hiv moet stoppen. 

'Het kan nu, maar we moeten alles op alles zetten om het voor elkaar te krijgen', aldus Louise van Deth. 

Tekst: Roel Janssen / Beeld: Marc Deurloo