Op een VMBO-school in Zoetermeer gaven we 1,5 uur les aan de derde klas. In de kring zat een jongen van 15 jaar, paarse sneakers, bijpassende kleur trui, perfect verzorgd haar. Als een van de weinigen zat hij tussen de meiden in zijn klas, die dolblij met hem waren. Zijn mentor bevestigde achteraf wat ik al vermoedde: hij had er zelf nog niks over losgelaten, maar de docenten verwachtten dat hij uit de kast zou kunnen komen dat jaar. Zeker weten doe je dat nooit, waarschuwde ik ze, al zag ik ook wat zij zagen. En dan bedoel ik niet zijn uiterlijk en kleding, maar dat hij als enige jongen muisstil was tijdens onze gastles. En dat terwijl hij normaal erg druk is in de klas. Waarschijnlijk was zijn grootste angst dat zijn klasgenoten ineens door zouden hebben dat het onderwerp ook over hem ging. Stil blijven wachten tot de les voorbij is voelt dan het veiligst.

'Als ik jou zie worstelen, stel ik daar geen vragen over'

Beste leerling,
Het is nooit mijn intentie jou tot een coming-out te dwingen in de les. Ik richt me op de hele klas, nooit op één persoon. En als ik je zie worstelen, stel ik je daar geen vragen over. Maar een klas kan dat onverwacht wel doen. Daarom spreek ik altijd aan het begin van de les af: ‘Jullie mogen alles vragen aan ons, je mening is nooit fout, maar we gaan er geen roddel-uurtje van maken. We gaan niet wijzen of namen noemen’. Mocht de klas jou toch aanwijzen, dan grijp ik direct in, want een veilig gevoel voor iedereen staat voorop.

Na afloop van de les merkten we dat deze jongen nog een beetje bleef treuzelen. Het leek erop dat hij ons wilde bedanken, of nog een vraag wilde stellen. De hele les had hij zijn mond gehouden, maar nu moest hij iets kwijt. Maar helaas, hij werd weggeroepen door zijn vriendinnen die pauze wilden gaan houden. En weg was-ie. Gelukkig werken bij COC Haaglanden twee maatschappelijk werkers, dus bij het nagesprek met de mentor hebben we daar ook op gewezen. Hopelijk zien we hem terug.

Een jaar eerder had ik met een collega, op een andere school, een gastles die heel stroef verliep. De vaste docent was er niet en een onderlinge discussie eindigde in een erg afstandelijke en stille klas. Mijn collega en ik zaten na afloop naast elkaar nog in het lokaal om te bespreken waar het mis ging in de groep. We waren niet blij. Ineens klopte een leerling die we net hadden gezien in de klas op de deur. Ze wilde nog iets vragen. Eerst vertelde ze over haar neefje, die net uit de kast was gekomen. Haar familie accepteerde hem nog lang niet en dat deed haar veel pijn. Niet veel later vroeg ze hoe je écht zeker weet dat je lesbisch bent. En inderdaad, dat ging al lang niet meer over haar neefje, maar over haar eigen coming-out. We konden haar vragen rustig beantwoorden en hebben haar met nieuw zelfvertrouwen en een kaartje van onze vertrouwenspersoon weer zien gaan. Nadat ze weg was, zei mijn collega: ‘Ik vermoedde al dat ze ergens mee zat. Haar opmerkingen tijdens de les waren zo specifiek, dat was niet uit algemene interesse’.

'Onze gastles is best eng voor jou, sorry daarvoor'

Beste leerling,
We weten het: onze gastles is best eng voor jou. Sorry daarvoor. We maken ons sterk voor jou, ook al wil je dat zelf nog niet. Maar terugkijkend had ik graag een gastles over seksuele diversiteit gehad op mijn middelbare school, waar het taboe nog groot was. Als ik zie dat jij je na afloop een beetje veiliger bent gaan voelen en dat jouw klas aan het denken is gezet, ben ik al heel blij. En het feit dat jij na afloop nog even wilt napraten, maakt zelfs de lastigste les ineens mijn nuttigste les.

Liefs,
Paul

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebook-pagina van Voorlichting COC Haaglanden.