Wat doet muziek met mijn lichaam en hersenen?
Voor veel sporters is muziek een essentieel onderdeel van het sporten. Deze sporters zijn gewend aan een lekkere beat tijdens hun training en gebruiken deze als motivatie om beter te presteren. In 1911 ontdekte de Amerikaanse onderzoeker Leonard Ayres dat fietsers sneller fietsen wanneer er een band langs de baan staat te spelen, dan wanneer het stil is. Sindsdien is het onderzoek naar de relatie tussen muziek en sporten aanzienlijk uitgebreid. Psychologen kunnen nu beter verklaren hoe muziek het lichaam en de geest beïnvloedt tijdens fysieke inspanning.

Muziek zorgt voor een fijn gevoel door stimulering van de beloningssystemen in de hersenen. Vrolijke of opzwepende muziek veroorzaakt onder andere een hogere productie van dopamine, waardoor je je beter voelt. Dopamine wordt ook wel het plezierstofje van de hersenen genoemd; het speelt een belangrijke rol bij gedachten en gevoelens. Hiernaast is dopamine belangrijk voor de bewegingscontrole en voor doelgericht denken en handelen; zaken die bij bewegen en sporten uiteraard een grote rol spelen.

Daarnaast heeft muziek een aantal andere belangrijke effecten: het leidt mensen af van vermoeidheid en pijn, verhoogt de gemoedstoestand, vergroot het uithoudingsvermogen, vermindert ervaren moeite en kan hierdoor zelfs de effectiviteit van de stofwisseling vergroten. Tijdens wedstrijden van topsporters blijkt ook dat muziek een klein, maar significant positief effect heeft op het prestatievermogen. Waarschijnlijk ken jij ook wel het gevoel dat je lekker aan het hardlopen bent op je favoriete mix en bijna vergeet dat je je ontzettend inspant.

Welke muziek werkt het beste?
Twee van de belangrijkste kenmerken van muziek die van belang zijn tijdens het sporten zijn tempo en wat psychologen 'ritme-respons' noemen. Dit laatste is de mate waarin de muziek je het gevoel geeft dat je erop wilt bewegen. De meeste mensen synchroniseren instinctief hun bewegingen en expressies met de muziek, bijvoorbeeld door hun hoofd op en neer te bewegen of met hun voet op de grond te tikken. Welk genre muziek dit instinct activeert verschilt per cultuur en per persoon. In het algemeen worden snelle liedjes met sterke beats als stimulerend ervaren. Om die reden zul je deze ook vaak in de sportschool horen.

Ritme
Uit onderzoek blijkt dat mensen een onbewuste voorkeur hebben voor ritmes op ongeveer 120 beats per minuut, wat neerkomt op ongeveer 2 beats per seconde. Wanneer mensen gevraagd wordt om met hun vingers een tempo te tikken, doen ze dat ook vaak onbewust op of rond een ritme van 120 beats per minuut. Natuurlijk zijn er verschillen; zo lijken mensen bij een sport als hardlopen een voorkeur te hebben voor iets snellere muziek. Het is helaas niet zo dat je bij elke verhoging in ritme ook een verhoging in motivatie blijft zien.

Kortom, wanneer mensen naar muziek luisteren kunnen ze verder rennen, langer fietsen en sneller zwemmen dan ze normaal zonder muziek zouden doen. In 2012 schreef vooraanstaand sportpsycholoog Costas Karageorghis van de Brunel University in Londen dan ook dat 'je muziek kunt zien als een soort legale doping', en dat muziek tussen de 120 en 140 bpm het beste werkt om beter te presteren. Het is wel belangrijk om de muziek aan te passen aan het trainingsdoel. Voor een warming-up en cardiotraining kan je het beste muziek met 115-125 bpm gebruiken en voor kracht- en zware conditietraining behaal je bet beste resultaat met 135-140 bpm. Uiteraard gaat het hier om gemiddelden; voor verschillende trainingen, sporten, en personen zijn afwijkende voorkeuren mogelijk.

Valkuilen bij muziek tijdens het sporten
Uit bovenstaande blijkt inderdaad dat muziek je kan helpen om je net dat duwtje te geven om harder te trainen. Een potentieel gevaar is dat muziek de focus weg kan halen bij lastige oefeningen, waardoor je een groter risico loopt op blessures. Bij specifieke bewegingen, zoals de squat en deadlift, is de vorm uiterst belangrijk. Let er dus op dat je eerst een goede techniek en vorm hebt voordat je met muziek gaat trainen. Tijdens een training of wedstrijd zul je echte topsporters zelden muziek zien luisteren. Ze hebben namelijk complete focus nodig voor een technisch correcte uitvoering van hun bewegingen.

Conclusie
De resultaten van de onderzoeken naar de relatie tussen muziek en beweging duiden erop dat muziek je coördinatie, kracht en uithoudingsvermogen tijdens een training kan verbeteren. Let er wel dat op dat het trainen met muziek niet ten koste gaat van je techniek. Zorg ervoor dat je een goede uitvoering hebt alvorens je met muziek gaat trainen.

De FIT. Methode 
Op zoek naar een stappenplan dat jou helpt met het opbouwen van spieren, slanker worden en ervoor zorgt dat je dat droomlichaam bereikt? 

De FIT. Methode leert je niet alleen alles over fitness, voeding en rust, maar voorziet je van een exact stappenplan, zodat jij precies weet wat je moet gaan doen om jouw droomlichaam te bereiken! 

Het boek is niet alleen voor beginners, maar ook voor gevorderden en zelfs pro’s! Waar wacht je dus nog op? Tijd om aan de slag te gaan!

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met FIT.nl.