In mijn gezin heb ik drie fanatieke ruiters. Je wilt niet weten hoe vaak die kinderen hebben geroepen: ‘Als ik een eigen paard had, dan zou ik het gelukkigste kind ter wereld zijn.’ Toch is er nooit een eigen paard gekomen. Dat bleek praktisch en financieel toch net iets te ingewikkeld. Ondanks dat daar een uitgelezen kans lag om ze dus heel gelukkig te maken, heb ik die laten schieten. In deze categorie ‘geluk’ vallen ook vele schoenen, telefoons, nieuwe pups, kleding en extreem hippe gadgets. Heel soms hebben ze op dit gebied mazzel gehad, veel vaker niet. Toch zijn het geen intens ongelukkige mensen geworden.

‘De dingen die kinderen echt nodig hebben, spreken ze vaak met veel minder passie uit’

Vaak spreken kinderen de dingen die ze écht nodig hebben om gelukkig te worden met veel minder passie uit dan de innige wens voor bijvoorbeeld een nieuw paar schoenen. Daar ligt als ouder dus een verborgen, maar heel belangrijke taak.

Het begint met goed naar je kind te kijken en te luisteren; geen enkel individu heeft precies hetzelfde nodig. Dat maakt het hebben van vier kinderen ook zo verschrikkelijk leuk. Ik zal me hier beperken tot mijn zoon Tokke. Al heel vroeg had ik het vermoeden dat hij gay was. Dat werd door hem als klein mannetje natuurlijk niet uitgesproken, maar het gaf mij wel de gelegenheid om de randvoorwaarden voor hem om ooit binnen ons gezin uit de kast te komen wat makkelijker te maken.

Ik denk dat het hem in kleine dingen zit; kinderen het gevoel geven dat je ze vertrouwt in de eigen keuzes die ze maken. Een bemoedigend knikje, een opgestoken duim of een paar armen om in te duiken als het een keer niet goed gaat. Want beslissingen durven nemen lukt pas echt als je een paar keer goed op je gezicht bent gegaan. Ook opstaan na de val moet je leren. Door je kind alles te geven zodat hij/zij ‘maar gelukkig is’ ontneem je hem een paar belangrijke levenslessen: het verwerken van teleurstellingen, het zelf voor iets knokken en de zoete smaak van een zelf verdiende overwinning.

‘Mijn zoon had al heel jong de moed en kracht om te laten zien wie hij is'

Tokke heeft toen hij 13 was een korte tijd getwijfeld of hij nu wel of niet gay was; de verwarrende periode van een jonge puber is voor ieder kind een door hormonen gestuurd mijnenveld. Dat is universeel. Gelukkig heeft Tokke de moed en de kracht gehad om al heel jong de beslissing te nemen: ik laat zien wie ik ben. Deze dapperheid kwam vanuit een gelukkige basis. Het echte geluk zit hem natuurlijk niet in je geaardheid, maar in de acceptatie van jezelf. De acceptatie dat het oké is dat je bent wie je bent. En die acceptatie heeft, denk ik, ieder mens van nature. Het is als ouders je taak om die te beschermen, te koesteren en om die eigenwaarde de ruimte te geven, ook al begrijp jij je kind (nog) niet helemaal. En lukt dat niet,  maak het dan in ieder geval nooit kapot. 

Geen telefoon, paard of paar schoenen helpt je kind om de liefde voor zichzelf te ontplooien. Maar die duim omhoog, die knipoog, het er zijn op hoogte- en dieptepunten, je troostende armen en je relativerende humor geven kinderen de moed om voor iets te vechten, de veilige omgeving om fouten te maken en het grootste goed: te zien hoe waardevol ze zijn. Dat lijkt mij een stevig fundament om tussen alle gemiste treinen, niet gehaalde tentamens, uitgeraakte verkeringen, verloren banen, gestoten tenen en dat overschot aan kilo’s toch steeds weer omhoog te krabbelen en je geluk terug te vinden.

Foto: Peter van der Wal