PrEP kan op twee manieren worden gebruikt: je kunt dagelijks een pil slikken óf alleen rond het moment dat je seks hebt. In dat laatste geval slik je vanaf 24 uur tot uiterlijk 2 uur vóór de seks twee pillen en de eerste twee dagen ná de seks elke dag één pil. Je beslist samen met de arts of verpleegkundige welk slikschema het beste bij je past.

Je bent goed beschermd tegen hiv wanneer je PrEP consequent gebruikt. PrEP beschermt je niet tegen andere soa’s. Goed gebruik van condooms en voldoende glijmiddel beperken het risico op hiv én andere soa’s.

Beschikbaarheid
PrEP is beschikbaar in Nederland en mag worden voorgeschreven. Lange tijd kostte het middel maar liefst € 526 per maand bij dagelijks gebruik, maar sinds begin 2018 is PrEP bij verschillende apotheken verkrijgbaar voor € 54 per maand. Er lopen momenteel twee studies met twee verschillende pillen in Amsterdam. In deze onderzoeken gebruik je PrEP onder begeleiding van een arts. Iedere drie maanden wordt je bloed getest op hiv en andere soa’s. Deze checks vormen een belangrijk onderdeel van PrEP. Op eigen houtje PrEP slikken, dus zonder begeleiding van een arts, is onverstandig. De arts houdt bijvoorbeeld je nierfunctie goed in de gaten. Als je nieren te heftig reageren op PrEP, dan is dit reden om met PrEP te stoppen. Ook kun je last krijgen van botontkalking. Hoewel deze bijwerkingen zelden voorkomen is het belangrijk dat een arts dit goed in de gaten houdt. Voor deze zorg kun je terecht bij je huisarts. Dit gaat wel ten koste van je eigen risico.

Vergoed
Een aantal organisaties werkt momenteel keihard om PrEP zo snel mogelijk vergoed te krijgen voor iedereen die risico loopt op hiv. Louise van Deth, directeur van Aidsfonds & Soa Aids Nederland zegt: "We willen dat iedereen met een verhoogd risico toegang krijgt tot een preventiemiddel waarvan we zeker weten dat het werkt en betaalbaar is. Het is onacceptabel dat de bestaande en bewezen effectieve PrEP-pil nog steeds niet toegankelijk en betaalbaar is in Nederland. PrEP voorkomt hiv, bespaart kosten en bevrijdt mensen van angst voor hiv." Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat PrEP op korte termijn beschikbaar wordt. Een pressiemiddel is de grote internationale aidsconferentie, AIDS2018, die in juli 2018 in Amsterdam wordt gehouden. Nederland slaat een modderfiguur als gastland wanneer hier PrEP dan nog niet goed geregeld is. 

'Een groeiende groep mannen komt op alternatieve manieren aan PrEP'

Buitenland
PrEP wordt vergoed in o.a. de Verenigde Staten, Frankrijk, Kenia, Zuid-Afrika, Israël en Noorwegen. Er is een groeiende groep mannen die niet wil wachten tot PrEP vergoed wordt en zij komen op alternatieve manieren aan PrEP. In sommige landen zijn regels om bijvoorbeeld online voor jezelf PrEP in te voeren minder streng dan in Nederland. Een voorbeeld is Groot-Brittannië. Daar berichtte december 2016 de Londense SOA-poli 56 Dean Street dat het aantal nieuwe hiv-diagnoses met 40% was gedaald, bij een vergelijkbaar aantal hiv-testen. Voor een aanzienlijk deel wordt deze spectaculaire daling verklaard doordat bezoekers zelf PrEP importeerden vanuit het buitenland. Het is duidelijk dat PrEP werkt.

Online
PrEP wordt fors goedkoper aangeboden in landen waar het patent op een van de medicijnen die als PrEP wordt voorgeschreven niet geldt. De Nederlandse wet staat echter niet toe dat medicijnen van buiten de EU naar Nederland verzonden worden. Vaak worden deze zendingen dan ook in beslag genomen. Online bestellen en afleveren in Nederland is daarom niet aan te raden. Wat wel mag is uit het buitenland voor eigen gebruik medicijnen meenemen. Tot 300 pillen gaat de douane in Nederland uit van eigen gebruik en worden geen vragen gesteld. Als je ervoor kiest om zelf PrEP aan te schaffen, neem dan de volgende noodzakelijke stappen in acht:

  • Om met PrEP te kunnen beginnen mag je geen hiv hebben. Laat je dus voordat je start (nogmaals) op hiv testen bij de GGD of je huisarts en vertel dat je dit doet omdat je PrEP wil gaan gebruiken.
  • Laat bloed prikken om te kijken of je nierfunctie in orde is.
  • Laat je elke 3 maanden bij de GGD of de huisarts testen op hiv en andere soa’s en blijf je nierfunctie in de gaten houden.

Lees ook 'Zeven adviezen voor informele PrEP-gebruikers'

Meer informatie over PrEP:

Tot slot
Seks is lekker en leuk en met PrEP kun je zonder angst voor hiv van seks genieten. En met condooms bescherm je je voor andere soa’s. Je bent helemaal goed en gezond bezig wanneer je regelmatig een hiv- en soatest doet. Geniet van seks en hou jezelf en je (seks)partners gezond!

Dit artikel verscheen eerder in #002 van AttitudeLaatste update: 29 december 2017