'Ze waren een opvallende verschijning daar aan de bar van het Voerendaalse café de Haas. Stephanie en Esther. Zo op het eerste gezicht twee mannen in vrouwenkleding. Travestieten zou je kunnen zeggen. Het café is in het Limburgse heuvelland bekend door het Open Podium dat er regelmatig georganiseerd wordt. Zij waren er om op te treden en trokken meteen mijn aandacht. "Zijn jullie altijd zo?" vroeg ik, omdat ik benieuwd was naar hun verhaal. We raakten aan de praat. Dat wil zeggen, Stephanie voerde voornamelijk het woord.'

stephanie en esther

'Ze waren altijd zo. Tenminste, diep vanbinnen. Stephanie is 81 en Esther 68 jaar, allebei hebben ze een heel ander leven dan Fons en Stefan achter de rug. Het per ongeluk zwanger maken van een meisje en het daaruit voortgekomen gedwongen huwelijk. Een gezinsleven, netjes in het keurslijf als echtgenoot en vader en daarna het moment waarop ze hun vrouwelijke gevoelens niet meer verborgen konden houden. Echtscheidingen, geen contact meer met familie, vrienden en kinderen. Alles en iedereen die ze dierbaar was raakten ze kwijt, maar ze vonden elkaar.'

'Het eerste wat Stephanie 's ochtends doet, is vrouw worden'

'Toen Stephanie nog Stefan was, werkte hij als koempel op de Oranje Nassaumijn in Heerlen. Ik ben fotograaf, dus het leek me mooi om Stephanie nog eens in mijnwerkerstenue te laten poseren. Dus als mijnwerker net als vroeger, maar nu als vrouw. Hun verhaal bleek al snel te bijzonder om er niet meer mee te doen. Samen met schrijver Ad Fransen en een uitgever besloten we hun leven vast te leggen om er een boek van te maken.'

'Kwetsbaar en echt puur, maar niet dramatisch. Er gebeurt niet zo heel veel meer in hun leven, maar ik heb alle momenten kunnen vastleggen die ik wilde. De metamorfose van man naar vrouw fotograferen was best een uitdaging. Het is bijna een stilleven. Op de slaapkamer staat een soort bureau met foto’s, een wekker en een spiegeltje. En prominent vooraan liggen twee kunstborsten. Het eerste wat Stephanie 's morgens doet is haar beha aantrekken, de kipfilets met tepels erin steken en vrouw worden.'

'Als man voelt ze zich zo ongemakkelijk dat dat moment zo kort mogelijk moet duren. Toen ik vroeg of ze dat nog een keer wilde herhalen, weigerde ze resoluut. Eén keer was voldoende. Toch ziet Stephanie ook graag de humor in van haar situatie. Zoals die keer dat ze bij de dokter zat en hij vertelde "Mevrouw Vievermans, u heeft géén prostaatkanker".' 

'Fons trekt zich in huis graag terug op zolder. Daar staat zijn modelspoorbaan. Hij is de stille kracht van de twee. Behalve op het podium, dan laat Esther haar geluid klinken. Zo houden ze elkaar mooi in evenwicht.'

'Als je leeft als Stephanie en Esther, moet je sterk in je schoenen staan'

'Twee mensen waarvan er één permanent als vrouw leeft en de ander binnenshuis als man en buiten de deur als vrouw. We stoppen mensen graag in hokjes, maar zij passen nergens in. Stephanie heeft weleens gekscherend gezegd dat ze lesbisch zijn wanneer ze beiden als vrouw over straat gaan. Als je zo leeft dan moet je sterk in je schoenen staan. In ruimdenkende delen van ons land roept dat al vragen en soms negatieve reacties op. in het overwegend behoudende Zuid-Limburg, waar ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ het credo is, leid je een geïsoleerd en soms zwaar bestaan. Maar ondanks dat zijn ze gelukkig en eindelijk na al die jaren zichzelf. Dat is wat ik met de foto’s en het boek wilde laten zien. Het is niet altijd een gemakkelijke weg, waarin in je onderweg veel verliest dat je lief is, maar als je alle obstakels hebt overwonnen wacht de vrijheid op je. Vrij om te zijn wie je bent.”

Het fotoboek Stephanie en Esther, een sprookje uit de Limburgse heuvels is te koop via www.nicolebolton.nl en www.leonvandorp.nl.

Filmmaker Yorn Heijnen maakte ter aanvulling op het fotoboek onderstaande documentaire over Stephanie en Esther.

In 'Uit de kunst' zetten we bijzondere kunstenaars in de spotlight. Ben jij een getalenteerd fotograaf, beeldhouwer, tekenaar, schilder of bijvoorbeeld breier? Laat het ons weten via redactie@winq.nl.

Beeld: Nicole Bolton