Om een antwoord op deze vraag te vinden, sprak Winq met Joost – niet zijn echte naam – die sinds 2015 weet dat hij hiv heeft, en met Klaas Hoeksma, verpleegkundig consulent in het OLVG-ziekenhuis in Amsterdam; de deskundige in het ziekenhuis waar iedereen met hiv aan gekoppeld wordt zodra de infectie wordt ontdekt.

Testen
Hiv wordt over het algemeen doorgegeven door mensen die niet weten dat zij hiv hebben. Logisch natuurlijk, want als je het niet weet, word je ook niet behandeld. Zo blijft het virus in je lijf zitten en geef je het gemakkelijk door aan anderen. Joost: "Ik had geen idee dat ik hiv heb, of hoe lang al. Ik had geen klachten die hierop wezen, dus ik vond een test niet nodig. Mijn huisarts heeft er heel lang op aangedrongen, maar ik wilde er steeds niet aan. Geen nieuws is goed nieuws, vond ik. En ik had ook niet het idee dat ik hiv zou kúnnen hebben, want ik deed het altijd veilig. Of ja, dat hield ik mezelf voor. Want je steekt je kop wel echt diep in het zand als je dat volhoudt, terwijl je keer op keer geen condoom gebruikt. Dan loop je toch echt risico.”

'Sommigen willen zich gewoon ieder jaar laten testen, ook al hebben ze geen risico gelopen'

Uiteindelijk wist zijn huisarts hem te overtuigen: “Op een gegeven moment was ik voor iets totaal anders bij hem, toen hij alwéér over die test begon. Murw geslagen door zijn verzoeken, ging ik akkoord.”

Klaas: “In het OLGV zien we natuurlijk alleen mensen die hiv-positief zijn getest. Maar bij de gratis testweek die wij jaarlijks in december hebben, zien we vaak dezelfde mensen terugkomen. Die willen zich gewoon ieder jaar laten testen, ook al hebben ze geen risico gelopen. Maar wie vaak risico loopt, dus onbeschermd neukt met mannen waarvan de viral load onbekend is, zou zich juist wél regelmatig moeten laten testen op hiv. Je kunt er beter vroeg bij zijn.”

Acute fase
Klaas: “Hoe hoger de hoeveelheid hiv-virus in je bloed (viral load), hoe gemakkelijker je hiv kunt overdragen aan anderen via seksueel contact. Tijdens de acute fase, kort na infectie, is je viral load het hoogst. In deze fase vindt vaak hiv-overdracht plaats, omdat je nog niet weet dat je hiv hebt. Een deel van de mensen ondervindt helemaal geen klachten, anderen krijgen binnen twee tot acht weken griepachtige klachten of bijvoorbeeld huiduitslag. Dat zijn niet altijd klachten die je met hiv associeert.”

“Wanneer een hiv-infectie eenmaal geconstateerd is en behandeling start, wordt de viral load door hiv-remmers naar beneden gebracht, tot deze zo laag is dat het virus niet meer vindbaar is in je bloed – dat noemen we een ondetecteerbare viral load. Het risico op transmissie is dan verwaarloosbaar tot niet-bestaand. Anders gezegd: je kunt hiv dan niet meer op een ander overbrengen. Dat is dan ook een belangrijke motivatie om snel met behandeling te starten.”

'De arts die mij het nieuws moest brengen stond de shaken alsof ik een doodsvonnis kreeg'

Of je er nu in deze acute fase of pas later achter komt dat je hiv hebt, het is hoe dan ook aan te raden snel met behandelen te beginnen. Want hoe eerder het virus wordt onderdrukt, hoe beter voor je gezondheid. Een positieve hiv-uitslag is dan ook vooral een kans om je snel te laten behandelen. Joost: “Twee weken na mijn hiv-test kwam de uitslag. Mijn eigen arts was op vakantie en een jonge vrouw, een arts in opleiding denk ik, moest mij het nieuws brengen. Ik werd er speciaal voor aan het einde van de middag geparkeerd. Zij had het er zwaarder mee dan ik, ze stond te shaken alsof ik een doodsvonnis kreeg. Maar ik weet wel beter. Ik lees dit magazine [Winq – red.] al jaren en heb al veel gelezen over hiv. Het is echt wel kut, maar ik kan er ook oud mee worden.”

Wat kun je doen?
Ben je nog nooit of al lang niet meer getest op hiv? Dan wordt het hoog tijd. Heb je onlangs risico gelopen en ervaar je nu klachten? Doe dan de Symptomencheck op Hebikhiv.nl. Als je meteen na seks reden hebt om te denken dat je hiv hebt opgelopen, ga je direct naar GGD, huisarts of spoedeisende hulp om de mogelijkheden voor een PEP-kuur te bespreken. Liefst binnen 2 uur, maar in ieder geval ruim binnen 72 uur, want daarna heeft een PEP-kuur geen kans meer van slagen.

Meer informatie en adressen vind je op mantotman.nl.