Bonte verzameling
Meestal is het niet zo’n probleem als ik iemand wil benaderen voor een interview. Googelen, een rondje Facebook, even een mailtje sturen en de afspraak is binnen no-time gemaakt. Bij Henk Dal was het iets moeilijker. De man die al vanaf de eerste Canal Parade met zijn uitbundig versierde boot door de Amsterdamse grachten vaart, is onvindbaar op het wereldwijde web. Henk is naar eigen zeggen ouderwets en heeft geen internet, maar gelukkig heeft hij wel een mobiele telefoon, waarvan ik het nummer kan achterhalen bij Pride Amsterdam. 

'Ik probeer altijd iets te bedenken waar een ander nog niet aan heeft gedacht'

Het is momenteel stilte voor de storm. Er breekt een drukke periode aan voor Dal en als ik hem bel geniet hij van de laatste rustige momenten op zijn boot, waarmee hij op de Nieuwe Meer ronddobbert. Of ik zo snel mogelijk kan komen voor het interview? De Nijmeegse Vierdaagse, waar hij aan meedoet, staat voor de deur. Daarna geeft hij acte de présence bij Roze Maandag in Tilburg en de jaarlijkse Canal Parade is in aantocht. Een dag later ontmoet ik Henk bij hem thuis aan de Kostverlorenvaart in Amsterdam. 

Henks huis is een bonte verzameling van herinneringen en spullen die in de loop der jaren gekocht en verzameld zijn voor de Canal Parade en Koningsdag. Hij wijst naar een schemerlamp, die als decorstuk heeft gediend. In de hoek staat een groot beeld, waarmee Henk ooit zijn boot heeft opgesierd. ‘Ik ben mijn hele leven al creatief geweest en probeer altijd iets te bedenken waar een ander nog niet aan heeft gedacht. Zo was ik een van de eersten die bloemen gebruikte voor de aankleding en nu vertellen mensen me in de kroeg dat andere boten me na-apen.’ Meer dan 10.000 kunstbloemen liggen er in de kelder van de woning te wachten om in een zelfgemaakte constructie gestoken te worden. ‘Die zooi koop ik op bij een marktkoopman’, vertelt Dal me in zijn woonkamer.

 'In de kroeg krijg ik te horen dat andere boten me na-apen'

Advies van een expert
De eerste Canal Parade werd georganiseerd in 1996, om Amsterdam als gay capital op de kaart te zetten. ‘Er was in 1992 al een keer een parade, gewoon op het land, met wagens waarop mannen stonden te neuken. Ik zei: Doe dat nou niet!’ Gay Business Amsterdam was de drijvende kracht achter het initiatief van wat men in de volksmond de Gay Pride noemt en zij vroegen Dal om de eerste keer mee te varen. ‘Dat was geweldig! Ik wilde knallen met die handel en er een feestje van maken. Het was helemaal niet druk langs de kant, maar wel onvergetelijk.’

In de jaren daarna groeide het event uit tot het bonte spektakel dat het heden ten dage is en waar steeds meer kritiek op komt. Een advies van de expert: ‘Om de Canal Parade in de huidige vorm te kunnen organiseren heb je grote en belangrijke sponsors nodig, maar maak alle boten kleiner. Er vallen vaak grote gaten tussen de boten, omdat ze zo groot zijn. Wat gebeurt er dan? Mensen langs de kant gaan zuipen en worden dronken. Uit verveling doen ze gekke dingen zoals in de gracht springen en zwemmen. De handhaving moet die mensen dan weer uit het water halen en zorgen dat de vaarroute vrij is voor de boten. Dat is een vicieuze cirkel. Als die boten nu kleiner zijn, vallen er minder grote of geen gaten meer en verloopt alles veel soepeler.’

Aandacht
De man met de meest gefotografeerde boot van Nederland heeft in al die jaren maar één keer niet meegevaren. Vorig jaar deden aanwijzingen op een aanslag Dal ertoe besluiten om niet voor het ruime sop te kiezen, maar de Pride vanaf de kant te beleven. Geen gemakkelijke keuze, want hij leeft voor de aandacht. ‘In een grote mensenmassa krijg ik het benauwd, daar kan ik niet tegen. Op het Rembrandtplein mag ik ook altijd op het VIP-deck staan, ook al heb ik geen polsbandje.’ In zijn boot voelt Dal zich als in vis in het water, want dan kan hij tenminste wegvaren als hij dat wil. De boot trekt alle aandacht, maar de maestro himself geeft ook een showtje weg en gaat de interactie met het publiek aan. ‘Het mooist is het als er een gat is tussen de boten. Ik draai steeds dezelfde muziek aan boord, geen boem boem of dance, maar sfeermuziek. UB40 en de Indische Waterlelies uit de Efteling doen het goed bij het publiek, dat helemaal uit hun dak gaat als het drijvende kunstwerk voorbij komt varen. ‘Ik geef mensen de gelegenheid om foto’s te maken en een feestje te vieren. Op mijn boot staat ook een bord met applaus erop. Als mensen dat zien beginnen ze te klappen, daarna keer ik mijn boot en zien ze op de achterkant de tekst dankjewel. Die juichende mensen, daar word ik zo ontzettend gelukkig van!’

'Ik nodig de burgemeester uit om met me mee te varen en hem zo een hart onder de riem te steken' 

De afgelopen jaren hebben er ook weleens bekende of excentrieke mensen meegevaren, die zijn nodig om de aandacht nog eens extra te vestigen op de toch al uitbundige boot. De gebroeders Grimm zijn dit jaar ambassadeur van Pride Amsterdam en waren eerder Dals’ opvarenden, net als levend kunstwerk Fabiola, die Henk na zijn overlijden op diens verzoek met dezelfde boot naar z’n laatste rustplaats heeft gebracht. Dit jaar zou hij de burgemeester van Amsterdam graag uitnodigen om aan boord te komen. Tenminste, als hij daar de kracht voor heeft. ‘Burgemeester van der Laan is erg ziek en op die manier wil ik hem een hart onder de riem steken en bedanken voor alles wat hij voor deze stad en de gay community betekend heeft. Hopelijk aanvaard hij de uitnodiging’, zegt Henk.

En de winnaar is
Op een van Henks vensterbanken staat een aantal bokalen. Prijzen die in de loop der jaren zijn gewonnen met de deelname aan de Canal Parade. Henk loopt naar het raam en pakt de beker uit 2007, de eerste die hij won. Hij laat me het verschil voelen tussen de prijzen. De eerste zijn nog van metaal gemaakt en later krijg je ze alleen nog van plastic uitgereikt. ‘Dat is ook een teken dat de commercie toeslaat en alles goedkoop moet zijn’ zegt hij terwijl de volgende anekdote op komt borrelen. ‘Het is best grappig hoe ik aan deze eerste beker ben gekomen. Het was kloteweer de hele dag. Een van de luidsprekers aan boord was zelfs nog kapot gegaan door de regen. Aan het einde van de parade zat ik er een beetje doorheen en ik besloot om meteen naar huis te varen. Thuis met mijn voeten op tafel en het AT5-nieuws op televisie kwam er een item voorbij over de Canal Parade. De presentatrice vertelde dat iemand met een klein bootje met daarop veel bloemen de prijs voor beste boot had gewonnen, maar dat de winnaar spoorloos was. Als die persoon dit zag of hoorde, kon hij zijn prijs ophalen bij de Montmartre. Dat liet Henk zich geen twee keer zeggen. Vol trots haalde hij zijn prijs op, de eerste van velen.

Door lichamelijke problemen is Henk afgekeurd, maar stilzitten is niet zijn ding. Nu niet en vroeger ook al niet. Zonder diploma’s heeft hij alles in de praktijk geleerd en de meest uiteenlopende beroepen uitgeoefend. Lasser, cameraman, of het reviseren van motoren. 'Je kunt alles leren, als je er maar de tijd voor neemt.'

'Mijn levensmotto: heb lol'

Nu leeft hij ook voor anderen en wil hij met zijn deelname aan bijvoorbeeld de Canal Parade een lans breken voor mensen die niet zichzelf kunnen zijn. ‘De wereld moet van iedereen zijn en niet van een paar mensen die het goed hebben’, is Henks’ filosofie. Zijn levensmotto is wat eenvoudiger: ‘Je moet lol hebben.’ En zolang hij er nog lol in heeft, zien we Henk met zijn uitbundig versierde boot door de Amsterdamse grachten varen. En vergeet dan vooral niet te klappen en te juichen.

Tekst en beeld: Rik Alexander