De weg naar de top is zwaar
Ik spreek met Sander af op een herfstachtige middag. We gaan uit lunchen en kiezen een plekje in de zon op een terras in de schaduw van dierentuin Artis in Amsterdam. Sander heeft het te allen tijde zeer druk met Galore; het duurde een paar weken voordat hij tijd kon vrijmaken voor ons gesprek. Dat doet hij bewust, om niet overprikkeld te raken. 'Er is eigenlijk geen aan-uitknop tussen Sander en Lady Galore. Ik ga ermee naar bed en ik sta ermee op. Als ik net wakker ben begint het al, met het beantwoorden van berichten op social media.’ Het in drag zijn is misschien maar een vijfde van het personage Galore, de rest van de tijd is Sander druk bezig met organiseren, bedenken, creëren en vernieuwend blijven.

'Ik wilde niet meer meedoen met gym, dus gaf ik de leraar een briefje waarop stond dat ik ongesteld was'

De weg naar de top begint 33 jaar geleden in Den Helder, en dat verloopt niet zonder slag of stoot. Sanders vader werkt bij de marine en zijn moeder is een Francaise en bovendien katholiek. Van zijn ouders krijgt hij niet de stabiele basis die hij nodig heeft en tot overmaat van ramp wordt Sander erg gepest. Daardoor krijgt hij in zijn jeugd en puberteit last van depressies. ‘Het was voor iedereen al vrij snel duidelijk dat ik homo ben. Ikzelf wist dat ook wel, maar ik had er nog geen woorden voor gevonden. Van mijn ouders had ik geen seksuele voorlichting gekregen.’

De beroemde diva werd als jongetje altijd als laatste gekozen tijdens de gymlessen en had daar zo’n hekel aan dat hij op den duur niet meer mee wilde doen met de les. De meisjes uit zijn klas leverden regelmatig een briefje in waarop stond dat ze ongesteld waren, zodat ze niet mee hoefden te doen met de gymles. ‘Ik had geen idee wat het betekende, dus ik gaf de gymleraar ook zo’n briefje met de mededeling dat ik ongesteld was, waarop hij me apart nam om een en ander uit te leggen. Ik schaamde me rot natuurlijk.’

Privécollectie Sander den Baas

Als zijn ouders gaan scheiden, vertrekt Sander met z’n moeder naar Heerhugowaard, waar hij tijdens zijn examenjaar door haar het huis uit wordt geknikkerd. Ze kwam erachter dat hij homo is en 'wilde geen flikkers in huis'. Ook kan Sander niet overweg met zijn stiefvader, die hem regelmatig het bloed onder de nagels vandaan haalde. Hij heeft gevochten voor zijn bestaan, soms heel letterlijk. ‘Dan probeerde hij me te meppen en dat moet je bij mij niet doen. Door al die jaren van pesterijen komt er bij mij dan zoveel opgekropte woede los, dan barst de bom.’ Op een dag komt Sander thuis van school en staan er koffers klaar. Hij wordt door z’n moeder op straat gezet en moet het vanaf die tijd zelf zien te rooien, net zestien jaar oud.

'In de scene konden mensen niet goed omgaan met mijn depressies'

Met enkel een matras en een nachtkastje komt Sander terecht in het studentencomplex Uilenstede in Amstelveen. Daar begint hij met kamerhoppen, totdat er uiteindelijk een huisje op zijn pad komt. Tegelijk gaat er een sociale wereld voor hem open en komen er veel nieuwe mensen op zijn pad, waarvan sommigen ook vrienden worden. 'Vrienden komen en gaan en zeker in deze scene is het vrij oppervlakkig. Ik merkte dat toen ik open was over mijn depressies, ze daar in de scene niet mee om konden gaan. Mensen zeiden dan dat ze het knap vonden dat ik er zo open over was, maar dat zij zoiets nooit zouden doen, omdat ze bang waren iets kwijt te raken. Die angst om iets kwijt te raken had ik niet, maar ik kwam er wel achter wie mijn echte vrienden waren en wie niet. Mijn laatste depressie was tijdens mijn ambassadeurschap van Amsterdam Pride in 2013 en na iedere Pride ben ik bang om in een gat te vallen. Daar schrijf ik dan iets over op Facebook. Natuurlijk zoek je echte vrienden niet op social media, maar ik merkte dat het beter met me ging op het moment dat ik er openlijk over ging praten. Al die positieve reacties en de liefde van mensen doen me echt goed.’

Ingrijpende beslissing
Galore kwam tot leven, nadat vrienden zeiden dat Sander eens wat make-up op zijn rare hoofd moest smeren. De queen maakt haar eerste opwachting op een Valentijnsfeestje in 2009 en daarna volgt een kerstfeest. Dat werd zo populair dat vrienden hun aanhang meenamen. Voor hij het wist, had Sander een kroeg vol mensen verzameld. In het begin gierden de zenuwen zo erg door zijn lijf dat hij bètablokkers slikte om zijn hartslag onder controle te krijgen. ‘Ik vond het eng, omdat je in drag zo zichtbaar bent, maar ik weet nog dat ik voor het eerst op een gayprideboot stond. Daar voelde ik zoveel liefde, want iedereen zwaait naar je.'

'De manier waarop ik als Galore benaderd wordt en de waardering die ik krijg, maar ook de lol en de gezelligheid die we als drags onder elkaar hebben, daar kan ik best van genieten. Toch hoef ik niet altijd uit te gaan. Als ik een nieuwe jurk heb of nieuw haar, dan ga ik thuis aan de slag met het creëren van een look en als dat dan lukt, ga ik soms niet eens meer de deur uit.’ De ober onderbreekt ons, zet twee salades met gegrilde groenten neer en terwijl we eten, vertelt Sander me dat de rol van Galore soms moeilijk vol te houden is. Het gaat hem, anders dan mensen vaak denken, niet altijd om de aandacht. Soms heeft hij daar gewoon geen zin in en dan duikt hij het liefst bij ieder stoplicht even weg zodat niemand hem kan zien. ‘Het klinkt misschien stom of arrogant, maar soms heb ik even geen zin in de mening van anderen, al ben ik me er wel van bewust dat je met zo’n uiterlijk wel alle aandacht naar je toetrekt. Gelukkig heb ik vaker wel zin dan niet.’

'Mensen denken dat ik voor de makkelijke weg kies, maar deze operatie gaat me echt beter maken'

Ook lichamelijk wordt het moeilijker vol te houden. Sander heeft vijftig kilo overgewicht en dat begint zijn tol te eisen. Slaapapneu, benauwdheid, suikerziekte, een te hoog cholesterol en gewrichtsklachten: allemaal complicaties als gevolg van overgewicht dat je als 33-jarige man niet wil en hoort te hebben. Twee keer lukte het hem zelf flink af te vallen. Eén keer verloor hij dertig kilo en samen met een vriendin viel hij door middel van een strak regime van eten en sporten in een jaar vijftig kilo af. Daarna heeft hij het nog weleens op eigen kracht geprobeerd, maar dat mislukte en daarom besloot hij tot een operatieve ingreep, waarbij zijn maag verkleind wordt. Deze operatie staat op de planning, maar een definitieve datum is nog niet bekend.

Sander: ‘Obesitas is gewoon een ziekte en deze operatie gaat mij helpen gewicht te verliezen en me van bijvoorbeeld de suikerziekte afhelpen. Toch merk ik dat er een taboe rust op deze ingreep en dat er veel makkelijker wordt gedaan over botox en fillers, terwijl deze ingreep mij echt beter gaat maken. Mensen vinden je al snel zwak. Ze denken dat ik voor de makkelijke weg kies.’

Terwijl we onze salade opeten, wijst hij naar zijn bord. 'Ik eet graag groenten en fruit en daar eet ik ook echt heel veel van, maar ik hou ook enorm van een kaasplankje en goede kwaliteit. Je hebt drie soorten eters: lijnsgerichte eters, emotionele eters en externe eters. Meestal is iemand een combinatie van die types, maar ik ben echt een externe eter. Dat wil zeggen dat eten zien me doet eten, dat ik erg gevoelig ben voor geuren en dat ik geen voedsel kan weggooien. Je kunt me het best omschrijven als een bourgondiër. Als ik een taartje bestel, dan interesseert het me niet wat anderen daarvan vinden. Nu maak ik me daar sowieso niet meer zo druk over, behalve met zwemmen. Dat heb ik al jaren niet meer gedaan, omdat ik het toch vervelend vind om mijn shirt uit te trekken.’

Privécollectie Sander den Baas

New and improved Lady Galore
Er zijn twee mogelijke ingrepen die Sander staan te wachten. Een zogenaamde sleeve, waarbij een deel van de maag wordt weggehaald en op de dunne darm wordt aangesloten. Het voordeel daarvan is dat er een betere vitamineopname is, het nadeel is dat de maag na een tijd gaat oprekken en je weer dikker wordt. Sander hoopt daarom op een gastric bypass: die operatie wordt ook het meest uitgevoerd en is succesvoller. Bij deze ingreep snijden ze de dunne darm door en maken ze een heel klein maagje. ‘Dan kun je na een paar jaar ook weer aankomen, maar dan zou je voor m'n gevoel frituurvet en frikandellen in de blender moeten gooien of in je oude eetpatroon moeten vervallen.'

'Ik ben me er bewust van dat het me gaat tegenwerken: iedereen houdt van de dikke Galore'

'Soms verken ik weleens met Photoshop hoe het gaat worden straks, maar ik weet het niet. Misschien slaat het wel helemaal niet aan. Door mijn figuur ben ik nu beperkt in mijn mogelijkheden. Op zich kan ik alles doen, maar is het nog mooi en past het dan nog bij mijn alter ego? Alle respect voor Trashy Drags, maar dan gaat het meer die kant op en dat is niet mijn stijl. Als ik veel gewicht verlies, heb ik ook meer mogelijkheden wat betreft kleding. Neem bijvoorbeeld de hakken van Galore. In de loop der jaren is het er langzaam in gesleten dat de hak steeds lager werd. De oppervlakte van de voet blijft hetzelfde, maar de druk erop is immens. Trouwens, de wereld ligt ook aan mijn voeten, want ik reis veel voor optredens naar het buitenland. Als ik nu met het vliegtuig reis, zit ik helemaal opgepropt in de stoel. Wat lijkt het me heerlijk om gewoon comfortabel te kunnen zitten tijdens de vlucht. Ik ben me ervan bewust dat het me gaat tegenwerken, want iedereen houdt van de dikke Galore, maar het zal hopelijk ook deuren openen en mogelijkheden creëren.'

'Als ik een dikke vrouw het podium zie bestijgen, vind ik dat een happening en heerlijk om naar te kijken. Ook als ik mezelf de bühne zie beklimmen, denk ik: daar komt wel echt even iemand het podium op. Een dun iemand maakt op mij dan toch minder indruk. Maar ik ben dezelfde persoon, nog steeds ondernemend en zelfverzekerd en als ik dat uitstraal en met kracht optreed, dan komt het denk ik wel goed. Veel mensen vinden het zonde en spreken dat uit, ook op social media, maar als mensen mij volgen omdat ik dik ben, dan klopt er iets niet en heb ik gefaald. Ik hoop dat mensen fan van me zijn geworden omdat ik een dikke vrouw moet voorstellen die überglamorous is. De achterban en trouwe volgers die ik nu heb raak ik door mijn gewichtsverlies misschien wel kwijt, maar dat zie ik dan wel weer. Ik zal er ook een hoop nieuwe fans bij krijgen. Weet je, ik moet mijn leven leven en dealen met alle dingen, ook het oncomfortabele en de pijn. Ik denk dat ik hier sterker van word.'  

Sander bevindt zich momenteel in een voortraject voor de operatieve ingreep. Op het moment van publicatie is nog niet duidelijk wanneer deze operatie precies plaatsvindt. 

Tekst: Rik Alexander / Beeld: Sander den Baas