Halszaak: Voor een juwelierszaak in de P.C. Hooftstraat houdt de politie een zwerver aan op verdenking van diefstal. Hij verzet zich hevig en een van de agenten gebruikt een nekklem, waarna de man in coma raakt. Rechercheur Maya Oliphant ondervraagt de agenten. Al snel blijkt dat hun verklaring ernstig afwijkt van een filmpje dat opduikt op internet.

Wanneer vervolgens de zwerver in zijn ziekenhuisbed wordt vermoord, heeft Maya plotseling een moordonderzoek onder handen. Onder grote druk gaat Maya op zoek naar de identiteit van de zwerver. De speurtocht leidt haar dertig jaar terug in de tijd, toen een rechter in Alkmaar enkele zeer omstreden vonnissen uitsprak en daarna spoorloos verdween.

W.O.L.F. was een groot succes, het boek werd door Vrij Nederland uitgeroepen tot beste Nederlandstalige thriller van 2016. Is het dan niet eng nu met een heel ander boek te komen? 
'Daar zit ik totaal niet mee. Ik was al met Halszaak bezig toen W.O.L.F. uit moest komen. Dit is een verhaal dat ik wil vertellen. Ik ben niet zenuwachtig dat het afgebrand wordt of dat mensen het met mijn vorige boek gaan vergelijken. Het is totaal anders.'

Was het niet makkelijker om een vervolg te schrijven op W.O.L.F.?
'Dat ga ik misschien nog wel een keer doen, maar ik heb zoveel verhalen in me, dat zijn allemaal verschillende dingen. Ik sluit zeker niet uit dat ik ooit nog een boek schrijf met de hoofdpersonen uit W.O.L.F. De politievrouw uit dat boek is mij heel dierbaar en die zit nog steeds in me. Daar kan zo een vervolg voor geschreven worden.'

Ik heb ook gehoord dat je met dat boek naar Amerika bent geweest.
'Ik ben in September in Washington, New York en San Francisco geweest en heb er uit voorgelezen. Zo gaaf!'

'De politievrouw uit dat boek is mij heel dierbaar en die zit nog steeds in me. Daar kan zo een vervolg voor geschreven worden'

Het hoofdpersonage van je nieuwe boek is een lesbische politievrouw die bij Roze in Blauw werkt. De link met Ellie Lust is snel gemaakt, hoe zit dat?
'Ik ken Ellie en haar zus Marja al heel erg lang. Al vanaf mijn kamertijd. Toen werkte ik nog veel met de politie. Het zijn heel erg dierbare vriendinnen, maar dit is gewoon fictie.'

Kun je meer over het verhaal vertellen?
'Er zijn verschillende lagen in het boek. De eerste is het politieonderzoek dat Maya moet uitvoeren nadat een nekklem is gebruikt. Een andere laag is de zwerver die hardhandig door de politie is gearresteerd. Ik vind het verhaal achter een zwerver of bedelaar altijd intrigerend. Het zijn mensen met hun eigen geschiedenis. Over het plot wil ik niets vertellen, maar Maya belandt uiteindelijk in een situatie waarin ze zelf onderzocht wordt. Haar wordt als het ware een spiegel voorgehouden.'

In dit boek zitten net zoals je vorige boeken homoseksuele karakters, hoe belangrijk is dat?
'Dat vind ik heel erg belangrijk. LHBT's hebben nog steeds in weinig boeken een serieuze rol, vaak eindigen ze met zelfmoord of is dat karakter dan net de seriemoordenaar. Voor Halszaak had ik het idee dat een lesbische vrouw de hoofdrol moest krijgen. Dat komt natuurlijk ook door mijn werk. Elke dag spreek ik met LHBT's. Iemand die al jong uit de kast kwam, of iemand die dat op latere leeftijd doet. Iemand met een vrouw en kinderen waardoor het gezinsleven enorm wordt geraakt. Ik vind het belangrijk dat homo’s of lesbo’s er in boeken goed uitkomen. Dat ze stevig in hun schoenen staan. Dat kan inspiratie geven. Zeker buiten de randstad en Nederland is dat nodig.'

'Het valt veel mensen niet eens op dat er LHBT-karakters in het boek zitten' 

Hoe reageren mensen daarop?
'Sommige mensen vinden het mooi en belangrijk, maar een heleboel mensen, ook buiten de LHBT-doelgroep, die lezen gewoon een spannend boek. Het valt ze niet eens op.' 

Je hebt jaren in de politiek gewerkt. Ben je niet bang dat die loopbaan je blijft achtervolgen?
'Ik kan me goed herinneren dat ik na het schrijven van mijn eerste boek Moord en brand een recensie las van iemand die schreef dat het een mooi boek was, maar dat er alweer een oud-politicus een boek had geschreven. Het verbaasde hem dat het een goed boek was. Je wordt meteen in een hokje geplaatst. Dat vond ik vervelend, ik had het gevoel dat ik als schrijver niet serieus werd genomen. Dat is er bij W.O.L.F. wel afgegaan.'

Hoe combineer je het schrijven met je activistische werk bij Human Rights Watch?
'Ik reis veel voor mijn werk. Ik heb met mezelf afgesproken dat ik tijdens die lange reizen geen rapporten hoef te lezen, dan mag ik schrijven. Daardoor vind ik het reizen ook een stuk leuker geworden. Als je bijvoorbeeld elf uur in het vliegtuig naar Japan zit, heb je uren om na te denken over een plot. Dat vind ik heerlijk. Ik maak in mijn werk ook veel nare dingen mee en het schrijven voelt echt als een ontsnapping daarvan.'

Wordt je man er soms niet gek van als je wéér met een boek bezig bent?
'Mijn man is kunstenaar en snapt dat volkomen. Ik zit vaak bij hem in zijn atelier en we zitten soms uren lang aan ons eigen project te werken zonder dat we ook maar een woord tegen elkaar zeggen.'

W.O.L.F. speelt zich af in je woonplaats Berlijn, Halszaak in Amsterdam. Ik weet dat je man uit Israël komt, gaat daar je volgende boek over?
'Misschien moet ik inderdaad maar eens een boek gaan schrijven over mijn tijd in Israël en het Tel Aviv van nu.'

Halszaak, het nieuwste boek van Boris Dittrich is vanaf nu overal te koop.

Tekst: Roel Janssen / Coverbeeld: Ed van Rijswijk