Mustafa woont op een bed-bad-broodboot in het noorden van het land. Sinds januari dit jaar is dat een thuis voor bijna tweehonderd uitgeprocedeerde asielzoekers. Bij aankomst bij het oude Zonnebloem-schip staat een vrolijke jongen me op te wachten. Hij stelt zich voor en we lopen gauw naar binnen. Het valt me meteen op hoe erg we worden aangestaard.

Nadat ik me heb aangemeld, worden we nog verder bekeken. 'Dat zag je toch wel? Daarom zit ik het liefst op mijn kamer', zegt Mustafa, een beetje aangeslagen. We nemen plaats in een kamer van krap vier vierkante meter, die hij deelt met een andere man. Een toilet en douche bevinden zich op zijn kamer via de gang beland je in een geïmproviseerde keuken.

Mustafa is in 2015 vanuit Bagdad naar Nederland gevlucht, vanwege zijn geaardheid en de oorlog. 'Behalve mijn moeder heb ik daar niemand meer. Het is niet veilig daar, maar de IND gelooft niet dat ik homo ben en daardoor kan ik geen status krijgen in Nederland.' 

Mustafa in zijn kamer

Elke asielzoeker gaat bij aankomst in Nederland in gesprek met een medewerker van de IND. Tijdens dat gesprek wordt gevraagd waarom ze in Nederland asiel aanvragen. Bij LHBT-vluchtelingen wordt door de IND gevraagd naar het bewustwordingsproces van hun geaardheid en de acceptatie daarvan. Dat was moeilijk voor Mustafa. In Irak kon hij er niet voor uitkomen dat hij op mannen valt en toen hij in Nederland aankwam, voelde hij zich in eerste instantie niet veilig genoeg om voor zijn geaardheid uit te komen. 

'Ik vertelde eerst niemand dat ik op mannen val. Ik dacht dat de situatie hier hetzelfde zou zijn als in Irak. Aan een medewerker van het COA vroeg ik om mijn geaardheid geheim te houden; hij zei echter dat Nederland veilig voor me was, dat ik hier vrij was. Na zes maanden durfde ik er eindelijk voor uit te komen. Toen zag ik hoe andere LHBT's leefden in Nederland. Hoe vrij ze waren.' 

'Mijn moeder vroeg waarom ik homo was geworden en hoe dat kon' 

'De IND vroeg wanneer ik erachter kwam dat ik homo ben. Ze vroegen hoe ik dat voelde en hoe oud ik was toen ik uit de kast kwam, maar ik heb in Irak nooit een coming-out gehad. Ik heb het mijn moeder pas aan de telefoon verteld, toen ik eenmaal in Nederland was.' Zijn moeder kon het eerst niet accepteren. 'Ze vroeg hoe ik homo was geworden en waarom. Na een tijdje was ze er gelukkig oké mee.'

De IND-medewerker – die aan mij door getuigen wordt omschreven als een burgerlijke man, die nog nooit een homo heeft ontmoet – vroeg aan Mustafa hoe de situatie voor LHBT's in Irak is en of hij echt niet terug kon. 'De Sharia-wetgeving is van toepassing in grote delen van Irak. Ze vermoorden me als ik terug ga. Ik heb de IND ook de geschiedenis van mijn Grindr-profiel laten zien, maar het was allemaal niet genoeg. Ze blijven stellig van mening dat ik niet homo ben.'

Mustafa tijdens een demonstratie in Den Haag

'Ik pleeg liever zelfmoord dan dat ik terugga naar Irak'

Dat Mustafa niet terug kan naar Irak is overduidelijk. In gebieden veroverd door Islamitische Staat staat de doodstraf op homoseksualiteit, ook in andere gebieden van Irak worden LHBT's veroordeeld via bepaalde wetten. Ondanks dat hij niet voor zijn geaardheid uitkwam, had hij wel te maken met homofobie. 'Op school werd ik betrapt toen ik met een jongen zoende op een toilet. We werden naar buiten gesleept en bekogeld met stenen. Het was vreselijk.' 

'Als ik had gezegd dat ik homo ben, was ik zeker vermoord'

'Die jongen is net als ik van school gegaan. Later ben ik weer teruggegaan. Ik zei dat ik fouten had gemaakt en dat ik er spijt van had, maar ik werd altijd geslagen. Als ik had gezegd dat het waar is dat ik homo ben, hadden ze me zeker vermoord. Nu, hier in Nederland ben ik vrij.' 

Maar dat is niet altijd zo geweest. Ook in Nederland krijgt Mustafa veel te maken met homofobie, onder andere van andere vluchtelingen. 'Ik heb in verschillende asielzoekerscentra gezeten. Ik droeg soms make-up en dan hoorde ik mensen over me praten. Ze zeiden slechte dingen en sloegen me.' Ook op de boot waar hij nu woont is de situatie schrijnend. 'Ik ga nooit naar buiten. Het is nu prima. Er is hier beveiliging, dus ze durven niets te doen, maar ik hoor ze over me praten.'

'Als ik terug zou gaan naar Irak, gooien ze me waarschijnlijk van een hoge flat'

Mustafa is het gezicht van de #Nietgaygenoeg-campagne van LGBT Asylum support en stond eerder al met zijn gezicht op onze website. 'Het is gevaarlijk, ook op mijn Facebook kunnen mensen zien dat ik homo ben. Ik ben anders dan toen ik in Irak woonde. Ik kleed me anders, zie er anders uit. Niemand wist dat ik homo ben, nu is dat niet meer het geval.' 

'Als ik terug zou gaan naar Irak, gooien ze me waarschijnlijk van een hoge flat. Ik kan niet terug. Het is veel te gevaarlijk.' Mustafa laat foto's op zijn telefoon zien. Vrolijke foto's tijdens een Pride-event in Alkmaar en feestjes bij gaycafés in Nederland. Hij vertelt dat hij vaak samen met vrienden eet. Daar kan hij zichzelf zijn. 'Ik voel me vrij hier in Nederland. Hier ben ik veiliger.' 

Samen met zijn advocaat gaat Mustafa opnieuw in hoger beroep om alsnog een verblijfsvergunning te krijgen. 'Ik blijf positief. Ik kan niet anders. Zodra ik een status heb, wil ik mijn Nederlands gaan verbeteren en hoop ik hier te kunnen studeren.'   

Tekst en fotografie: Roel Janssen