Voor mij is Sinterklaas het feest der verschillen. En dan heb ik het – voor de verandering – niet over de inmiddels traditionele zwartepietendiscussie, of het feit dat sommige kinderen alles krijgen wat hun hartje begeert en anderen het moeten doen met een hoop liefde, omdat de beurs van hun ouders niet meer toelaat. Nee, voor mij was het kinderfeest altijd een minder gelukkige tijd omdat het me confronteerde met een uitgesproken mannelijkheid.

Een van de jaarlijkse hoogtepunten voor mij en mijn klasgenootjes was het moment waarop het grote ‘speelgoedboek’ van een bekende speelgoedwinkel op de deurmat viel. Die gids was heilig. Urenlang bladerde ik erdoorheen, kijkend, fantaserend. Wat zou ik op mijn lijstje zetten? Ik besprak het op het schoolplein met m’n vriendinnetjes. Je leest het goed, vriendinnetjes. Ik was zo'n jongen die meer vriendinnetjes had dan vriendjes en daar zat ook het probleem. Al het moois in die catalogus was ingedeeld in speelgoed voor meisjes en speelgoed voor jongens. Het enige dat een beetje uniseks was, waren de klei en de gezelschapsspellen op de laatste pagina.

'De meeste kinderen slaakten een kreet van geluk toen ze het pakpapier van hun cadeau scheurden; ik barstte in tranen uit'

Het verwarde me. Nooit was er enige twijfel over mijn man-zijn, maar ik deed liever dingen die men over het algemeen als vrouwelijk bestempelt. Op de kleuterschool hadden we een poppenhoek, een nagebouwde huiskamer met poppen en een wieg. Als een van de weinige jongens wilde ik vadertje-moedertje spelen. Dan was ik de vader, maar ook degene die voor het eten zorgde. Als de jongens uit m’n klas in het speelkwartier gingen voetballen, stond ik liever bij de meisjes op het schoolplein en thuis had ik mijn eigen, ideale wereld gecreëerd. Wat begon met een videoband van De Kleine Zeemeermin groeide uit tot een enorme verzameling Disneyfilms en -parafernalia.

Tijdens een van de Sinterklaasvieringen bij mijn oma kreeg mijn nichtje een poppenhuis cadeau. Ik werd verrast met een modelspoorbaan met treintjes en miniatuurhuisjes. Een beetje jaloers was ik wel op haar poppenhuis, maar die treintafel was nog niet zo slecht gekozen. Een andere ervaring was echter ronduit traumatisch.

Ons gezin was lid van de wijkvereniging, waar Sinterklaas uiteraard ook een bezoekje bracht. Inmiddels wisten mijn zusje en ik dat Sinterklaas niet een 300-jarige man uit Spanje was, maar gewoon een gezellige buurman uit het dorp. Desalniettemin waren we gespannen. Wat zou hij voor ons in zijn zak hebben?

Waar de meeste kinderen een kreet slaakten van geluk toen ze het pakpapier van hun cadeau scheurden, barstte ik in tranen uit. Een voetbalspel?! Ik was in shock. Het werd nog erger toen ik zag dat mijn zusje iets had gekregen van Disneyfilm Aladdin. Hoe hadden ze dit cadeau kunnen uitkiezen en waarom had mijn zusje iets van Disney, terwijl ík daar fan van was? Ik herinner me nog dat er een paar mensen van de wijkvereniging naar ons toekwamen en verontwaardigd tegen mijn moeder zeiden er niets van te begrijpen. Nee, dat deed ik ook niet!

'Ik geloofde al niet meer in de Goedheiligman, en nu ook even niet meer in de goedheid van de mens'

De wijkvereniging was naar de speelgoedwinkel gegaan en had de verkoper gevraagd om iets voor jongens en iets voor meisjes, waarop dit werd geadviseerd. Ze gaven me niet alleen het gevoel dat ik ondankbaar was, ze duwden me ongevraagd in een hokje waar ik niet in thuis hoorde. Niet eerder was ik zo in de war en nog nooit had ik zo aan mezelf getwijfeld als op dat moment. Ik had behoefte aan een knuffel en een beetje begrip. Waarom zei er niemand tegen me dat ik niet raar was? Ik geloofde al niet meer in de Goedheiligman, maar na dit voorval ook even niet meer in de goedheid van de mens.

'Toen ik het pakpaier van mijn cadeau scheurde, barstte ik in tranen uit: een voetbalspel?!'

Het doet me denken aan Le Petit Prince. In het wereldberoemde boek van de hand van Antoine de Saint-Exupéry tekent een van de hoofdpersonen, een 6-jarige, in het begin van het verhaal een boa constrictor die een olifant heeft opgegeten. Vol trots laat hij zijn meesterwerk zien aan volwassene, die hem zegt dat hij een bolhoed heeft getekend. Verward maakt de jongen een tweede tekening met dezelfde vorm, maar ditmaal zie je de olifant in de slang. Als hij die opnieuw toont aan de mensen, verklaren ze hem min of meer voor gek en raden hem aan zich met nuttige zaken, zoals aardrijkskunde bezig te houden. Bam! In één klap gaat de fantasiewereld van die 6-jarige in rook op. In het universum van een kind is alles mogelijk. Kinderen denken niet in zwart óf wit, man óf vrouw; dat zijn de kaders die door volwassenen geschetst worden.

Afbeelding uit 'Le Petit Prince' ©Antoine De Saint-Exupéry, Edition Gallimard Paris

Ik werd geconfronteerd met het idee dat ik als man aan bepaalde verwachtingen moest voldoen. Een daarvan is blijkbaar dat je als man van voetbal houdt, terwijl dat voor mij allerminst gold. Daarmee ben ik natuurlijk een uitzondering op de regel, maar juist uitzonderingen als ik kunnen hierdoor behoorlijk met zichzelf in de knoop raken. Raak als ouder niet in paniek als het hart van zoon of dochter een ander cadeau begeert dan volgens de norm past bij zijn of haar gender. De weg naar volwassenheid kent heel veel vertakkingen. Laat een kind op zijn eigen manier dat pad bewandelen en steun en stimuleer hem daarbij. Stel geen vragen en heb geen andere verwachtingen van je kind dan dat het gelukkig is.

De tijd van Sinterklaasvieringen breekt weer aan. Een kind een verlanglijstje laten samenstellen is het allerbest, maar ondoenlijk voor mensen die soms meer dan honderd cadeaus in één keer moeten kopen. Kies dan voor een wat neutraler cadeau. Want wat zou het heerlijk zijn als iedereen later met een gelukkig gevoel terugdenkt aan deze tijd. Geef een kind iets waar hij zijn creativiteit en fantasie in kwijt kan, maar ga er niet simpelweg van uit dat alle jongens een voetbalspel willen en alle meisjes een pop.

Voor een kind is het al geweldig dat er aan hem gedacht wordt, dat hij iets krijgt en dat hij even in de belangstelling staat. Dank u, Sinterklaasje!

Rik Alexander (1982) is redacteur bij Gay.nl en woont in Amsterdam.

Coverbeeld: Jauke de Boer