Gefeliciteerd met het 25-jarige jubileum. Ter ere waarvan jullie een eigen postzegel is toebedeeld. Die is al een paar maanden te koop, dus die kwam wat vroeg.
Viktor
: “Die postzegel kwam er niet omdat we 25 jaar bestaan.”
Rolf: “Die zat er al een tijdje aan te komen. We kennen de persoon bij PostNL die hier over gaat en vlak voor zijn vertrek is het er dan toch van gekomen.”
Viktor: “In Australië hebben we een grote overzichtstentoonstelling gehad en alle muren waren daar behangen met schetsen van ons. Van die schetsen is een postzegel gemaakt.”

Die tentoonstelling, Viktor & Rolf: Fashion Artists was te zien in Melbourne. Hoe is die bevallen?
Rolf
: “Wat is de National Gallery of Victoria een geweldig museum. Met een grote eigen collectie. En wij zijn natuurlijk heel nauw betrokken geweest bij deze tentoonstelling.”
Viktor: “Met de titel wilden wij ook een beetje het gras voor de voeten wegmaaien van mensen die zich afvragen: zijn jullie nu ontwerpers of kunstenaars? Misschien zijn wij wel allebei. Of geen van beiden.”
Rolf: “Nadat wij in 2015 gestopt zijn met ready-to-wear kleding, presenteerden we een couturecollectie met wandelende schilderijen als modeshow. Voor ons, op dat moment, was dat echt een statement.”
Viktor: “Daarna hebben we een collectie gemaakt die heel grafisch was. Met wandelende sculpturen – wit, strak en bijna gebeeldhouwd. Sculpturaal. En daarna maakten we een heel organische collectie. Zoiets komt voort uit ons gevoel. En soms werken wij vanuit het gevoel dat een bepaalde stof ons geeft. Wij hebben ons stoffenarchief opgeruimd en hebben twintig jaar aan stoffen allemaal door elkaar gegooid en daar letterlijk nieuwe stoffen van geknoopt en geweven – en daar dan weer kleren van gemaakt. Ook als een afscheid van het verleden. Je kunt een duidelijk verhaal ontdekken in die 25 jaar. Dat kon je ook duidelijk voelen tijdens de tentoonstelling in Melbourne. Al het werk hoort op een bepaalde manier ook echt bij elkaar.”
Rolf: “In Australië zagen we dat onze ideeën eigenlijk altijd dezelfde zijn, maar telkens anders uitgewerkt. Er zijn ook collecties die wij eruit hebben gewerkt hoor. Die bestaan gewoon niet meer, haha.”
Viktor: “Ik kan mij een collectie herinneren waarvan de show een fiasco was, maar die in het museum wel hartstikke mooi naar voren kwam. Als sculptuur werkte dit goed, maar als kledingstuk niet.”
Rolf: “Tijdens die show droegen alle modellen hun eigen licht en geluid, in een stellage op hun schouders. En ze liepen ook nog eens op klompen – best extreem. Dát ging op zich wel goed, maar we konden vooraf niet repeteren in die ruimte. Het was er pikkedonker, met alleen een volgspot. De modellen zagen uiteindelijk niets en konden nauwelijks lopen.”

Gaat Viktor & Rolf: Fashion Artists nog op reis naar andere steden?
Viktor
: “Wij zijn ermee bezig.”
Rolf: “In tegenstelling tot bijvoorbeeld een tentoonstelling over Gaultier, waarbij veel werk van privéklanten komt of uit het eigen archief, komt alles wat wij laten zien uit musea over de hele wereld. Daardoor is het een heel dure tentoonstelling. Met name het vervoer is kostbaar.”

 

In het Groninger Museum is nu de tentoonstelling Ook Romantiek te zien. Met onder andere werk van jullie. Bemoeien jullie je hier ook mee?
Rolf
: “Zij hebben veel werk van ons van vroeger.”
Viktor: “Het is van hen, ze mogen ermee doen wat ze willen.”

Al steken ze het in de fik?
Viktor
: “Nou… Een van de redenen om aan een museum te verkopen is dat het werk dan goed bewaard wordt. En als wij het zelf nodig hebben, kunnen we het altijd lenen.”
Rolf: “Ik vind het eigenlijk wel leuk dat een museum zelf dingen gaat ondernemen met ons werk. 

Ook gefeliciteerd met de Man of the Year Style Award van onze zusterpublicatie Winq in de UK.
Viktor
: “Dank je wel – écht geweldig. Maar ik moet ook een beetje lachen om in de positie te verkeren dat je zoiets krijgt. Wij zijn weleens naar het Met Ball in New York geweest – een fundraiser voor het Metropolitan Museum of Art's Costume Institute – en dat is dan een voorbeeld van zo’n polaroidmoment. Alsof je even een ander leven instapt. Het ziet er fantastisch uit, maar ik heb nooit het gevoel dat ik daar écht thuishoor.”

En in 2018 volgt er een jubileumboek.
Viktor
: “Dat was eigenlijk ook helemaal niet zo gepland. We zijn al een hele tijd bezig om een mooi, groot boek te maken. Het komt gewoon heel goed uit dat het volgend jaar in de zomer verschijnt.” 

“Zelfs voor ons was het een beetje slikken toen we de resultaten zagen. ‘Gaan we dit echt doen?’”

Wat gaan we in het boek aantreffen?
Viktor: “Alles en veel meer.” 

Een overzicht van 25 jaar Viktor & Rolf?
Viktor: “Nee. We hebben eigenlijk een hekel aan mode- en overzichtsboeken. We hebben daarom de opdracht aan Irma Boom (internationaal gevierde grafisch ontwerpster en icoon van het Dutch Design, red.) gegeven om dit boek samen te stellen. Wij kennen Irma goed en we hebben haar carte blanche gegeven – ze mag helemaal doen wat zij wil. Het is veel meer dan een overzicht geworden, echt een werk op zich. In onze carrière hebben we ook weleens carte blanche gekregen, maar vaak moest het dan toch anders. Dat is hier niet het geval. Irma heeft ook écht carte blanche.”
Rolf: “Wij zijn wel erg betrokken geweest, maar het is háár creatie.”
Viktor: “Zij heeft het zich helemaal toegeëigend. Het is een zelfstandig kunstwerk, heel bijzonder. En meer mogen wij er niet over zeggen.”
Rolf: “Zelfs voor ons was het een beetje slikken toen we de resultaten zagen. ‘Gaan we dit echt doen?’”

Hoe is het modevak veranderd in de laatste 25 jaar?
Rolf
: “Met name de beschikbaarheid van informatie is enorm veranderd. Vroeger, toen wij tieners waren, wist je helemaal niet wat er in Parijs aan de hand was. Twee keer per jaar werd er op de Duitse televisie een programma over mode uitgezonden, waar ik naar keek, maar eigenlijk wist je niets. Tegenwoordig ziet iedereen meteen alles. Niet alleen wat je doet, maar ook wat er achter de schermen gebeurt. Dat heeft voor- en nadelen. Een nadeel is dat de mysterie een beetje verdwijnt als alles altijd maar beschikbaar is. Aan de andere kant begrijpt iedereen nu modetaal. En mode is veel meer omnipresent dan vroeger.”
Viktor: “Er is een heel sociaal circus rondom mode ontstaan. Dat heeft niet zo heel veel meer te maken met wat mode ooit was, namelijk: kleren. En dat komt door social media natuurlijk. De informatie die wij overigens zelf naar buiten brengen, cureren wij natuurlijk wel.” 

Noem één hoogtepunt van de afgelopen 25 jaar.
Rolf
: “Van jongs af aan zijn wij al gefascineerd door de beautywereld. Als ik dan één hoogtepunt uit de laatste 25 jaar mag noemen, is dat wij een contract met L’Oréal hebben en zelf parfums maken.”
Viktor: “De geur Flowerbomb is een internationaal megasucces en dat komt door onze creativiteit. L’Oréal is op ons afgestapt omdat ze met ons wilden werken. Omdat wij verhalenvertellers zijn. Voor ons kwam dat best onverwacht. Het succes van Flowerbomb geeft onmiskenbaar aan dat je zowel creatief als commercieel kunt zijn. We hebben Flowerbomb precies zo gemaakt als onze meest extreme collectie – de benadering was helemaal hetzelfde.” 

Waren er geen voorwaarden? Een couturecollectie geeft je toch meer vrijheid dan een commercieel parfum?
Rolf: “Nee, want er was nog niks om ons op te baseren, er was geen benchmark. We konden gewoon beginnen. Als we nu iets maken, hebben we een geschiedenis. Die was er toen niet.”
Viktor: “L’Oréal wilde ook dat we iets nieuws, iets anders zouden maken.”

“Dat je met een burn-out bij een fabriek in Italië staat om ready-to-wear kleding te maken, waar je helemaal geen zin in hebt”

En ik wil ook graag één dieptepunt weten.
Rolf
: “Dat je met een burn-out bij een fabriek in Italië staat om ready-to-wear kleding te maken, waar je helemaal geen zin in hebt.”
Viktor: “Zoiets groeit langzaam, dat bouw je op.”

In 2015 zijn jullie hiermee gestopt. Twee jaar geleden dus?
Rolf
: “Het was een opluchting dat we ermee konden stoppen. Maar het was ook moeilijk om te beslissen – je hebt altijd in je hoofd gehad dat ready-to-wear kleding maken iets is wat je móét doen. Maar het was niet wat we wilden. We waren alleen maar bezig met het halen van deadlines en het ging niet meer over creativiteit. Ook de manier van werken vonden we echt niet meer leuk: tekenen, dat doorsturen naar een fabriek en dan is er vaak geen tijd meer om iets te veranderen. Je maakt de hele dag door compromissen.”
Viktor: “Ik ben er overigens van overtuigd dat creativiteit nauw verbonden is aan commercialiteit. Mensen willen iets met beleving en iets wat sprankelt.

Neem je zo’n beslissing alleen?
Viktor
: “Dat deden we samen met OTB, ons moederbedrijf.” 

Want naar verluidt moest het modehuis Viktor & Rolf van vier miljoen naar honderd miljoen euro omzet?
Viktor
: “Die cijfers kloppen niet.”
Rolf: “De royalty’s zijn daar bijvoorbeeld niet in meegenomen.”

Maar de druk is nu wel van de ketel?
Rolf
: “We maken nu bruidskleding en richten ons op couture. Dat is echt heel anders. ‘Waar hebben wij zin in en waar kunnen wij een meerwaarde leveren?’ Dat moet je jezelf afvragen. Nu is ons werk leuker. De verwachtingen zijn ook anders dan een paar jaar geleden.”
Viktor: “De wereld van de ready-to-wear kleding is overvol en er worden door anderen al heel mooie dingen gemaakt. Maar toch beslissen om te stoppen was moeilijk, omdat we het zo lang gedaan hebben. En toen was er ook ineens heel veel vrije tijd. Haha. Dat was in het begin helemaal niet leuk – je hebt zó gewend aan de structuur die werk je geeft. En ik ben intussen zo snel erin geworden – ik doe echt niet een heel jaar over twee couturecollecties. Langzaamaan zijn we weer nieuwe projecten aan het oppakken.”

Ook jammer dat samen met de ready-to-wear kleding ook de mannencollecties zijn verdwenen.
Viktor
: “Ja, dat mis ik wel. Ik heb zelf ook steeds minder kleren, haha.”
Rolf: “Ik heb een ontzettende hekel aan shoppen. Rolf vindt shoppen wel leuk, maar ik niet. Ineens moet ik nu weer winkels in.”

Waarom is er geen couture voor mannen?
Viktor
: “Dat is er wel. Maatpakken.”
Rolf: “Er is een jongen uit Zweden die af en toe iets komt kopen. Uit de damescollectie. En dat doet-ie dan gewoon aan.”
Viktor: “Hij komt er ook echt mee weg, het staat hem echt goed.”

Lees het hele interview met Viktor en Rolf in de laatste Winq.

Tekst: Edwin Reinerie / Beeld: Ruud Baan