Vintage op Vrijdag

Een terugblik op… The Eyes of Tammy Faye

Leestijd: 6 minuten - door Jaap Bartelds op 23 maart 2018

Wat heeft RuPaul te maken met het tragische leven van de vrouw van een Amerikaanse televisiedominee? Op het eerste gezicht niet veel, maar hij sprak de voice-over in van The Eyes of Tammy Faye, een documentaire over het leven van Tammy Faye Bakker, bekend van Amerikaanse reli-tv.

Twee handpoppen kondigen met piepstemmen de hoofdstukken aan in The Eyes of Tammy Faye uit het jaar 2000. De dame om wie het gaat wordt bijna surrealistisch geïntroduceerd, met haar enorme valse wimpers, een betonlaag make-up en haar enorme schoudervullingen, bizar gevormde oorbellen en een kapsel waar Dolly Parton U tegen zegt. Tammy Faye Bakker wordt neergezet als de ultieme drag queen, en dan is het natuurlijk niet vreemd om RuPaul voor de voice-over te vragen. Het zou hilarisch zijn als het leven van Tammy Faye Bakker niet zo tragisch was verlopen.

De foto waarop de officiële cover van The Eyes of Tammy Faye is geïnspireerd

Het begon allemaal zo mooi. Tammy Faye LaValley ontmoette haar grote liefde Jim Bakker toen ze amper achttien jaar oud was. Ze trouwden en kregen een dochter en een zoon. Samen richtten ze een kerkgenootschap op en niet lang daarna een eerste tv-netwerk, The 700 Club, waarop echtgenoot Jim te zien was als een van de eerste tv-dominees. Daarna volgde een kinderprogramma op een ander christelijk netwerk, CBN. Maar echt groot werden Jim en Tammy Faye pas toen ze PTL oprichtten, een derde christelijke tv-zender waarop Tammy Faye wederom te zien was met een kinderprogramma, waarin ze ook allerlei christelijke liedjes zong. PTL stond trouwens voor Praise The Lord en Tammy Faye deed een poppenshow, waar de handpoppen uit de documentaire subtiel naar verwijzen. 

Toen het geld begon binnen te stromen, kwam er een heus pretpark bij met een christelijk thema, Heritage USA. Er was een amfitheater, een kasteel, een enorm kampeerterrein en een waterpark, waarmee het na Disney World en Disneyland het derde pretpark was van de Verenigde Staten. De Bakkertjes lieten het breed hangen. Ze lieten zich vervoeren in een duur wagenpark, en in de media verschenen verhalen over een ruim bemeten hondenhok dat was voorzien van airconditioning.

Hoewel Tammy Faye fundamenteel christelijk was, groeide ze al snel uit tot een waar homo-icoon. Niet alleen vanwege haar verschijning of haar opmerkelijke manier van zingen, maar vooral vanwege het feit dat ze als enige tv-evangelist openstond voor homoseksualiteit. Voor Tammy Fayes God was iedereen gelijk. In haar talkshows op PTL nodigde ze mannen uit die aids hadden, wat voor het midden van de jaren tachtig – toen de aidscrisis net was uitgebarsten – uiterst opmerkelijk was. Het kon Tammy Faye niets schelen: iedereen kon rekenen op haar onvoorwaardelijke liefde en steun.

In 1987 ging het helemaal mis. Jim Bakker bleek te zijn vreemdgegaan met een soapactrice, Jessica Hahn. Toen uitkwam dat hij haar 287.000 dollar aan zwijggeld had gegeven – geld dat afkomstig was van de bankrekening van PTL – verloren de Bakkers de controle over het tv-netwerk. Later zou de actrice beweren dat Jim Bakker haar had verkracht, terwijl Jim juist riep dat zij hem er had ingeluisd. Het ene financiële schandaal na het andere kwam aan het licht en Jim Bakker verdween achter slot en grendel. Tegelijkertijd voerde tv-dominee Jerry Falwell een vijandige overname uit op Heritage USA. De Bakkers waren ineens alles kwijt. Tammy Faye raakte hier zo door overstuur dat ze aan de opiaten ging, met als gevolg dat ze op tv een wazige indruk maakte. In The Eyes of Tammy Faye is op een gegeven moment te zien hoe ze door een decor vol schepen zwalkt en te water probeert te geraken, wat uiteraard niet lukt: alles is nep.

Tammy deed haar naamgenote eer aan en ze stood by her man, die was veroordeeld tot 45 jaar celstraf. Intussen was haar dochter van huis weggelopen en greep zoonlief naar de fles, en Tammy Faye hield zichzelf op de been met verdovende middelen. In 1992 vroeg ze een scheiding aan en nog geen jaar later hertrouwde ze met Roe Messner. De geschiedenis herhaalde zich: als kind had Tammy Faye ervaren hoe haar moeder destijds na haar eigen scheiding werd behandeld: uitgekotst door de religieuze gemeente waartoe ze behoorden. Met haar eigen scheiding kreeg Tammy Faye zoveel stront over zich heen dat ze het hele religieuze leven een tijdlang heeft gemeden.

En toen moest Roe Messner ook naar de gevangenis. Hij had Tammy Faye leren kennen als aannemer bij Heritage USA, waar hij enkele gebouwen had neergezet. Maar net als Jim Bakker nam hij het niet zo nauw met de centen en werd hij veroordeeld voor fraude. Omdat geen enkel christelijk netwerk Tammy Faye nog wilde hebben, besloot ze het over een andere boeg te gooien: dan maar op de seculiere tv. Met de openlijk homoseksuele presentator Jim. J. Bullock had ze twee seizoenen lang The Jim J. And Tammy Faye Show. In 1996 schreef ze haar eerste biografie en zo werd ze een publiek figuur met een flinke schare homoseksuele fans. In die tijd had RuPaul een talkshow, waarin Tammy Faye als gast verscheen.

In 1999 verscheen de documentaire The Eyes of Tammy Faye. Te zien is hoe Tammy Faye terugkeert naar Heritage USA, dat er destijds verlaten en vervallen bij lag. Ook zien we hoe ze zich met haar dochter heeft verzoend nadat Tammy Faye darmkanker kreeg. Na een strijd van elf jaar was ze genezen verklaard en met de documentaire wilde Tammy Faye laten zien dat ze er nog steeds was. Nadat de documentaire was verschenen, nam die schare gay fans alleen maar toe, wat ook weer leidde tot extra media-aandacht. Ruby Wax ging voor haar programma langs bij Tammy Faye en maakte haar nog net niet belachelijk door haar te vragen haar eigen badkamer schoon te maken. Daaraan voorafgaand had Tammy Faye haar make-uproutine al gedeeld met de comédienne. Wat bleek: haar lipstick, mascara en wenkbrauwen waren allemaal getatoeëerd en haar wimpers verving ze pas als die vanzelf een keer loslieten. Hier deel een van het bezoek van Ruby Wax aan Tammy Faye, het tweede deel volgt vanzelf aan het einde: 

In de jaren na The Eyes of Tammy Faye was ze een graag geziene gast in de gay scene. In 2003 verscheen haar tweede autobiografie en trad ze op in de New Yorkse gaybar Trade, met een lied genaamd Disco Jesus. Later stond ze op gay prides zij aan zij met drag queens als Lady Bunny. In de scene noemden mensen haar ‘de ultieme drag queen’, een titel die ze droeg als een geuzennaam. De laatste jaren van haar leven deed Tammy Faye het rustig aan. De kanker was teruggekomen, waaraan ze op 21 juli 2007 is overleden.

Over het leven van Tammy Faye Bakker-Mesner zijn naast de documentaire twee musicals gemaakt. In 2015 volgde nog een toneelstuk, over de laatste jaren van haar leven. Tammy Faye was een bijzonder mens. Geniet daarom vandaag nog van The Eyes of Tammy Faye… Hieronder een YouTube-versie in matige kwaliteit. Op Amazon.com is de dvd nog te koop.

Advertentie
Advertentie
Delen op

Winq in je inbox

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks een overzicht van de beste artikelen.

Magazine #93

Deze keer: Jeangu Macrooy en Sean Hayes

Neem een abonnement

Geef cadeau