“Verankering in de Grondwet biedt een garantie dat we ook over vijftig of honderd jaar nog van onze zwaar bevochten rechten kunnen genieten. Dat we ook in de toekomst nog kunnen trouwen, kinderen kunnen opvoeden en beschermd zijn tegen discriminatie, zelfs als de politieke of maatschappelijke wind onverhoopt zou draaien in het nadeel van de regenbooggemeenschap”, aldus COC-voorzitter Astrid Oosenbrug.  

Opdracht

“Het is ook een opdracht aan de politiek van vandaag, om geweld tegen onze gemeenschap aan te pakken, te zorgen voor acceptatie op school en te werken aan een land waarin alle lhbti-personen zich vrij voelen om zichzelf te zijn.”

“We kunnen ons geen mooier verjaarscadeau wensen dan deze verankering van onze rechten in de Grondwet”, aldus Oosenbrug. COC Nederland bestaat in december 75 jaar.

Bevochten rechten

In die 75 jaar werden veel rechten bevochten. Zo kwam er een einde aan strafbaarheid (1971), een verbod op discriminatie van lesbiennes en homoseksuelen (1994) en van transgender, non-binaire en intersekse personen (2019). Het huwelijk werd opengesteld voor paren van gelijk geslacht (2001), voorlichting werd verplicht op school (2012) en er kwam een wet lesbisch ouderschap en een nieuwe transgenderwet (2014).

Het COC pleit al bijna 20 jaar voor verankering van lhbti-rechten in de Grondwet, met honderden brieven, gesprekken met politici, publieksacties en opiniestukken. Dat leidde in 2004 voor het eerst tot Kamervragen. In COC’s Regenboog Stembusakkoorden van 2021 en 2017 beloofden tien politieke partijen om de Grondwetswijziging te regelen.

Wetsvoorstel

Het wetsvoorstel dat de Kamer op 9 december behandelt, is ingediend door Alexander Hammelburg (D66), Laura Bromet (GroenLinks) en Habtamu de Hoop (PvdA). Dit voorstel werd eerder verdedigd door Vera Bergkamp, Nevin Özütok en Kirsten van den Hul en oorspronkelijk ingediend door Boris van der Ham, Naïma Azough en Anja Timmer. Het COC is de indieners bijzonder erkentelijk voor hun vele werk.

Het wetsvoorstel bepaalt dat ‘seksuele gerichtheid’ en ook ‘handicap’ als verboden discriminatiegronden worden toegevoegd aan artikel 1 Grondwet, naast de bestaande gronden godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras en geslacht.

Geslacht

Op aandringen van het COC hebben de indieners en de regering verduidelijkt dat transgender, intersekse en non-binaire personen Grondwettelijk tegen discriminatie worden beschermd door de verboden discriminatiegrond geslacht. Ook landen als Zweden, Portugal, Malta en Zuid-Afrika kennen een expliciet Grondwettelijk verbod op lhbti-discriminatie.

De Tweede Kamer behandelt de Grondwetswijziging op 9 december voor de tweede keer. Een Grondwetswijziging moet twee keer door de Kamer en de Senaat worden aangenomen, de tweede keer met een twee derde meerderheid. Tweede Kamer nam het voorstel voor de eerste keer aan in juni 2020 en de Senaat in februari 2021.

Coverbeeld: UnSplash