Roze is sinds de jaren zeventig de kleur die gays met trots dragen tijdens bijvoorbeeld Pride-bijeenkomsten. De herkomst stamt uit de nazi-tijd, toen homoseksuelen een roze driehoek op hun kleding kregen genaaid. In de jaren zeventig, toen de homo-emancipatie op gang kwam, werd de kleur roze – net als de roze driehoek – aangenomen als symbool van trots.

Jongens en meisjes

Daarnaast wordt de kleur roze gezien als een kleur voor meisjes, maar maar tot het begin van de 20e eeuw was dit niet het geval. Tot die tijd was rood de mannelijke kleur en roze, of "het kleine rood", voor jongens. Blauw was de vrouwelijke kleur en lichtblauw voor meisjes. Kijk je bijvoorbeeld naar historische schilderijen van Jezus en Maria, dan draagt ​​Maria meestal blauw en Jezus roze. Rond 1920 werd blauw steeds vaker geassocieerd met marine-uniformen. Ook fabrieksarbeiders in die tijd droegen bijna allemaal blauw. Met deze verandering werd blauw de jongenskleur, terwijl meisjes het zoetere en gevoeligere lichtroze adopteerden.

Kalmerende effecten

Roze wordt ook gebruikt voor kalmerende effecten, zoals in het begin van de jaren tachtig waar sommige gevangenissen roze werden geverfd in de hoop de mannelijke gevangenen te beïnvloeden. Maar de kleur is ook gebruikt om te provoceren door bijvoorbeeld punkbands als de Ramones en The Clash.

Slechts een paar weken geleden nog reageerde de modebewuste Italiaanse politie heftig op de kleur roze nadat ze een partij roze gezichtsmaskers hadden ontvangen om tijdens hun dienst te dragen, met het argument dat de 'excentrieke' kleur niet bij hun uniformen past en weigerden deze 'ongepaste' maskers te dragen.

The Pink Edition

“We kunnen concluderen dat roze in kunst, mode of zelfs interieur altijd bijzonder controversieel is geweest met een beladen geschiedenis”, zo schrijven de samenstellers van de expositie The Pink Edition, die van 19 februari tot en met 26 maart 2022 te zien is in Rutger Brandt Gallery, Bethaniënstraat 39 in Amsterdam.

Zo is deze oppeppende kleur dominant in het werk Product Placement door Thijs Jansen (zie foto hierboven). Hij legt uit; “In de eerste schets was de muur wit, maar dat vond ik niet goed passen. Het schilderij kreeg er een sobere uitstraling van, en hoewel ik dat doorgaans niet uit de weg ga wou ik dat in dit werk niet hebben. De soberheid moet hem zitten in de handeling en de houding van het figuur. De omgeving mag er best aangenaam uit zien. Ik zocht dus naar een element dat het schilderij van afstand aantrekkelijk zou maken, en besloot dat een knallend effen kleurvlak dat het beste kon doen. Om dergelijke keuzes te maken zoek ik graag houvast in de geest van mijn onderwerpen. Toen ik op instagram de hastag #pinkwall opzocht vond ik veel foto’s van mensen voor de knalroze muur van een filiaal van Paul Smith in Beverly Hills. De muur is een echte instagram-trekpleister en bekend onder #paulsmithpinkwall. Menig selfiemaker voelt zich gedwongen zich voor bubblegum-roze te plaatsen. Ik had mijn kleur gevonden.”

Andere kunstenaars

Benieuwd hoe onze andere kunstenaars deze uitgesproken kleur gebruiken? The Pink Edition is de eerste tentoonstelling van de kleurenserie-tentoonstellingen die van 19 februari t/m 26 maart te zien zijn in Rutger Brandt Gallery.

Met werken van Yigal Ozeri, Dimitar Genchev, Johan de Wit, Sebastian Hosu, Zsofia Schweger, Timo Grimm, Matthias Schaareman en nieuwe kunstenaar Dirk Hardy. De show belooft een verassende kijk te geven hoe kunstenaars in verschillende media een kleur als uitgangspunt nemen. Zo zien we een hoofdrol voor roze in schilderijen, driedimensionale objecten, werk op papier, fotografie en textile art.